ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ Ἀρ. φύλλου: 534 Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2023

 ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 

ΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ & ΤΥΡΝΑΒΟΥ

Εὐλογία τοῦ Σεβασμιωτάτου κ. Ἀμφιλοχίου

Σάββατο Θ’ Λουκᾶ 

Εὐαγγέλιον: Λουκ. θ’ 57-62

Τῶ καιρῶ ἐκείνω, πορευομένου τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῆ ὁδῶ, εἶπέ τις πρός αὐτόν. Ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἄν ἀπέρχη, Κύριε. Καί εἶπεν αὐτῶ ὁ Ἰησοῦς. Αἱ ἀλώπεκες φωλεούς ἔχουσι, καί τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις. ὁ δέ Υἱός τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τήν κεφαλήν κλίνη. Εἶπε δέ πρός ἕτερον. Ἀκολούθει μοι. Ὁ δέ εἶπε. Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι ἀπελθόντι πρῶτον θάψαι τόν πατέρα μου. Εἶπε δέ αὐτῶ ὁ Ἰησοῦς. Ἄφες τούς νεκρούς θάψαι τούς ἑαυτῶν νεκρούς. Σύ δέ ἀπελθών διάγγελλε τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. Εἶπε δέ καί ἕτερος. Ἀκολουθήσω σοι, Κύριε. Πρῶτον δέ ἐπίτρεψόν μοι ἀποτάξασθαι τοῖς εἰς τόν οἶκόν μου. Εἶπε δέ ὁ Ἰησοῦς πρός αὐτόν. Οὐδείς ἐπιβαλών τήν χεῖρα αὑτοῦ ἐπ’ ἄροτρον, καί βλέπων εἰς τά ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. 

Ἑρμηνεία τοῦ Εὐαγγελίου ὑπό Ι. Θ. Κολιτσάρα 

Τῶ καιρῶ ἐκείνω καθώς ἐβάδιζαν εἰς τόν δρόμον, εἶπε κάποιος πρός αὐτόν. «Κύριε, θά σέ ἀκολουθήσω, ὅπου καί ἄν πηγαίνης». Καί εἶπεν εἰς αὐτόν ὁ Ἰησοῦς. «οἱ ἀλώπεκες ἔχουν τάς φωλέας των καί τά πτηνά τοῦ οὐρανοῦ τίς κούρνιες των, ὁ δέ υἱός τοῦ ἀνθρώπου δέν ἔχει ποῦ νά κλίνη τήν κεφαλήν, καί κάθε ἕνας πού μέ ἀκολουθεῖ θά ὑποβληθῆ, ὅπως καί ἐγώ, εἰς στερήσεις καί θυσίας». Εἶπε δέ πρός κάποιον ἄλλον. «ἔλα μαζῆ μου». Ἐκεῖνος δέ εἶπε. «Κύριε, δός μου τήν ἄδειαν νά πάω πρῶτον νά θάψω τόν πατέρα μου καί ἔπειτα νά σέ ἀκολουθήσω». Ὁ δέ Ἰησοῦς (διότι ἤθελε νά τόν προφυλάξη ἀπό τάς κληρονομικάς διαφοράς πού ἐπακολουθοῦν τόν θάνατον τοῦ πατρός) τοῦ εἶπε. «ἄφησε τούς πνευματικῶς νεκρούς, τούς ἀνθρώπους πού δέν πιστεύουν εἰς ἐμέ, νά θάψουν τούς νεκρούς των. Σύ δέ μαζῆ μέ τούς ἄλλους μαθητάς μου, πήγαινε καί κήρυττε εἰς τούς ἀνθρώπους τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ». Εἶπε δέ καί ἕνας ἄλλος. «Κύριε, θά σέ ἀκολουθήσω, ἀλλά δός μου τήν ἄδειαν νά ἀποχαιρετήσω τούς οἰκείους μου». Εἶπε δέ πρός αὐτόν ὁ Ἰησοῦς. «κανένας γεωργός, πού ἔχει βάλει τό χέρι εἰς τό ἀλέτρι καί βλέπει εἰς τά ὀπίσω, δέν ἠμπορεῖ νά ὀργώση τό χωράφι. Ἔτσι καί καθένας πού ἀναλαμβάνει νά ἐργασθῆ ὡς μαθητής καί ἀπόστολός μου καί γυρίζει πίσω πρός τούς ἰδικούς του καί τούς ἀνθρώπους τοῦ κόσμου, δέν εἶναι ἄξιος διά τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν». 

Ἀπόστολος κστ’ 

Πρός Γαλάτας Kεφάλαιον γ’ 8-12

Προκείμενον. Ἦχος πλ. β’. (Ψαλμός λα΄) 

Εὐφράνθητε ἐπί Κύριον καί ἀγαλλιᾶσθε, δίκαιοι. 

Στίχ. Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι.

Ἀδελφοί, προϊδοῦσα ἡ γραφή ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τά ἔθνη ὁ Θεός, προευηγγελίσατο τῶ Ἀβραάμ «ὅτι ἐνευλογηθήσονται ἐν σοί πάντα τά ἔθνη». Ὥστε οἱ ἐκ πίστεως εὐλογοῦνται σύν τῶ πιστῶ Ἀβραάμ. Ὅσοι γάρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσίν, ὑπό κατάραν εἰσί. Γέγραπται γάρ. «Ἐπικατάρατος πᾶς ὅς οὐκ ἐμμένει ἐν πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῶ βιβλίω τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά». Ὅτι δέ ἐν νόμω οὐδείς δικαιοῦται παρά τῶ Θεῶ, δῆλον· ὅτι «ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται». Ὁ δέ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως, ἀλλ’ «ὁ ποιήσας αὐτά ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς». 

Ἀλληλούϊα (γ΄) Ἦχος πλ. β’. (Ψαλμός ξδ’- ρα’). 

Στίχ. Μακάριοι οὕς ἐξελέξω καί προσελάβου, 

Κύριε. Καί τό μνημόσυνον αὐτῶν εἰς γενεάν καί γενεάν

Ἑρμηνεία τοῦ Ἀποστόλου ὑπό Ι. Θ. Κολιτσάρα

Ἀδελφοί, ἐπειδή ἡ Ἁγία Γραφή προεῖδεν ὅτι ἀπό τήν πίστιν καί διά μέσου τῆς πίστεως ἔμελλεν ὁ Θεός νά δικαιώση καί σώση τά ἔθνη, προανήγγειλε τήν χαρμόσυνον ἀγγελίαν εἰς τόν Ἀβραάμ, ὅτι «διά σοῦ θά εὐλογηθοῦν ὅλα τά ἔθνη» καί ὄχι μόνον τό ἰουδαϊκόν. Ὥστε παίρνουν τάς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ καί εὐλογοῦνται μαζῆ μέ τόν πιστόν Ἀβραάμ ὅσοι πιστεύουν, εἴτε Ἑβραῖοι εἶναι εἴτε ἐθνικοί. Διότι ὅσοι εὑρίσκονται κάτω ἀπό τάς τυπικάς διατάξεις τοῦ Νόμου, εὑρίσκονται ὑπό τήν κατάραν. Ἐπειδή εἰς αὐτόν τοῦτον τόν Νόμον ἔχει γραφῆ: «εἶναι καταραμένος καθένας πού δέν μένει πιστός καί δέν τηρεῖ ὅλα ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τό βιβλίον τοῦ Νόμου». Ὅτι δέ διά μέσου τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου κανείς δέν παίρνει τήν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερόν. Διότι εἰς αὐτόν τοῦτον τόν Νόμον γράφεται, ὅτι «ὁ δίκαιος θά ζήση καί θά ἐπιτύχη τήν σωτηρίαν του διά τῆς πίστεως». Ὁ Νόμος ὅμως δέν στηρίζεται εἰς τήν πίστιν καί δέν δίδει δικαίωσιν διά τῆς πίστεως, ἀλλ’ ὅπως γράφεται εἰς αὐτόν, «ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος πού ἐτήρησεν ὅλα τά προστάγματα τοῦ Νόμου, αὐτός θά ζήση δι’ αὐτῶν». (Κανείς ὅμως δέν ἠμπόρεσε οὔτε θά ἠμπορέση νά τηρήση ὅλον τόν Νόμον, καί ἄρα ὅλοι εὑρίσκονται ὑπό κατάραν ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεών του).

Λόγος εἰς τόν Ἀπόστολον τοῦ Σαββάτου

Τοῦ Ἀγίου Προκοπίου τοῦ Μεγαλοσπηλαιώτου

Ἡ Χριστιανική πίστις δέν εἶναι καμμία πίστις ἁπλῆ, πού ἠμπορεῖ νά γεννήση στόν νοῦ μας κάποιαν ἀμφιβολίαν, ἀλλά εἶναι μία πίστις οὐράνιος, ἡ ὁποία δέν καταδέχεται κανένα κίνημα δισταγμοῦ ἤ ἀμφιβολίας. Καί τό αἴτιον αὐτῆς τῆς ἀναντιρρήτου βεβαιότητος εἶναι ἡ θεία ἀλήθεια, ἐπάνω στήν ὁποία θεμελιώνεται αὐτή ἡ ἁγία πίστις τῶν χριστιανῶν. Ἡ ἐμπιστοσύνη πού δίδουμε ἐμεῖς στά λόγια ἑνός ἀνθρώπου, ἔχει ὡς θεμέλιον της δύο ἀφορμές. Ἡ μία εἶναι ἡ γνῶσις του, ἡ ἄλλη εἶναι ἡ ἀγαθότης του. Καί ἔτσι στοχαζόμεθα ὅτι αὐτός πού μᾶς ὁμιλεῖ δέν μᾶς παραπλανᾶ μέ ὅσα μᾶς λέγει· ἐπειδή ἔχει ὀρθήν γνῶσιν τῶν πραγμάτων, καί ἐπειδή εἶναι ἀγαθός ἄνθρωπος. Γι’ αὐτό καί δίδουμε περισσοτέραν ἐμπιστοσύνη στά λόγια ἑνός σοφοῦ, παρά στά λόγια ἑνός ἀμαθοῦς. Καί περισσότερον ἐμπιστευόμαστε ἕναν ἐνάρετον, παρά ἕναν πονηρόν.

Ἄν εἶναι ἔτσι, γίνεται φανερόν ὅτι ἐμεῖς ὀφείλουμε νά δίδωμε μίαν ἄπειρον πίστιν σ’ ἐκεῖνα πού μᾶς λέγει ὁ Θεός, ἐάν βέβαια ὁ νοῦς μας ἦταν ἱκανός γιά μίαν τοιαύτην ἀπειρότητα πίστεως. Ἐπειδή ὁ Θεός εἶναι οὐσιώδης σοφία, εἶναι ἀδύνατον νά μή γνωρίζη τά πράγματα κατά τήν φυσικήν τους ὀντότητα. Καί ἐπειδή αὐτός εἶναι ἡ καθ’ αὐτό ἀγαθότης καί ἀλήθεια, εἶναι ἀδύνατον νά μᾶς ἀπατήση σέ ὅσα μᾶς λέγει. Ὅθεν ἐμεῖς εἴμεθα περισσότερον ἀπό βέβαιοι ὅτι δέν ἀστοχοῦμε ὅταν δίδωμε ὅλην μας τήν πίστιν σέ ἕναν πάνσοφο καί πανάγαθόν Θεόν.

 Ἡ αἰτία, λοιπόν, γιά τήν ὁποία χρεωστοῦμεν ἐμεῖς οἱ χριστιανοί νά κρατοῦμε ὡς βεβαία τήν πίστι μας, δέν εἶναι ὅτι ἐγεννήθημεν μέσα σ’ αὐτήν· δέν εἶναι ὅτι ἀνετράφημεν μέ τό γάλα τῆς διδασκαλίας της. Δέν εἶναι γιά τό παράδειγμα πού ἔχουμε ἀπό τούς προγόνους μας στό νά κρατοῦμε ὡς βεβαίαν αὐτήν τήν πίστι. Οὔτε οἱ ἰσχυρές ἀποδείξεις πού προβάλλουν ἐπάνω στήν ἀλήθειά της οἱ διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας μας. ‘Ἀλλά ἡ πρώτη καί καθ’ αὐτό αἰτία γιά τήν ὁποία πρέπει νά κρατῶμεν ὡς βεβαίαν τήν πίστιν μας εἶναι ὅτι τήν ἐφανέρωσεν ὁ ἴδιος ὁ Θεός στήν ἁγίαν μας Ἐκκλησίαν, καί διά μέσου τῆς Ἐκκλησίας μας τήν ἐφανέρωσε καί σ’ ἐμᾶς. Ἀκούσετε ἕνα θαυμαστόν γεγονός ἐπάνω σ’ αὐτήν τήν ἀλήθεια. Στήν ἐποχή τοῦ Μαξιμιανοῦ, ἐπαρουσιάσθη στόν ἔπαρχο τοῦ Βασιλέως αὐτοῦ, ὀνομαζόμενον Ἀσκληπιάδην, ἕνας χριστιανός, τό ὄνομα τοῦ ὁποίου ἦταν Ρωμανός, καί ὡμολόγησε τόν Χριστόν Θεόν ἀληθινόν, ὑβρίζοντας τούς ψευδωνύμους θεούς τῶν Ἐλλήνων. Ἄρχισαν λοιπόν, διά προσταγῆς τοῦ ἐπάρχου, νά τόν βασανίζουν βιάζοντάς τον νά ἀρνηθῆ τόν Χριστόν καί νά προσκυνήση τά εἴδωλα. Ὁ ἅγιος ὅμως δέν ἠσθάνετο τόσον τούς πόνους τῶν βασάνων στό σῶμα του, ὅσον ἠσθάνετο μίαν λύπη στήν καρδιά του ἐπειδή δέν ἠμποροῦσε νά πείση τόν ἔπαρχο νά γνωρίση τόν ἀληθινόν Θεόν. Καί ἐπειδή μέ τά λόγια δέν κατώρθωνε τίποτε, ἠθέλησε νά τόν καταπείση μέ ἕνα θαῦμα, πού ἐσκέφθη νά κάμη μέ τήν δύναμιν τοῦ Κυρίου. Ὅθεν λησμονῶντας τούς πόνους του, στρέφεται κάποιαν στιγμήν στόν ἔπαρχον καί τοῦ ὁμιλεῖ μέ τόν τρόπον τοῦτον: Ὦ Ἀσκληπιάδη, ἐάν δέν θέλης νά πεισθῆς στά λόγια τά ἰδικά μου, πού κηρύττω τόν Χριστόν Θεόν ἀληθινόν, ἐρώτησε ἔστω ἐκεῖνο τό βρέφος, πού εἶναι τόσον ἄκακο γιά νά μάθης αὐτήν τήν ἀλήθειαν ἀπό τό στόμα του. Καί λέγοντας ἔτσι, κάνει νεῦμα σέ μία γυναῖκα χριστιανήν πού ἔστεκε ἐκεῖ καί κρατοῦσε στίς ἀγκάλες της ἕνα βρέφος μικρόν καί τό παρουσίασε στόν ἔπαρχο· αὐτό ἀφοῦ ἠρωτήθη, ὕψωσε τήν φωνήν του καί ἐκήρυξε τόν Χριστόν Θεόν ἀληθινόν. Συγχυσμένος λοιπόν ὁ Ἀσκληπιάδης γιά τήν ἀλήθειαν αὐτήν πού ἤκουσεν ἀπό τό στόμα τοῦ βρέφους, τό ἐρωτᾶ πάλι, ποῖος τό ἐδίδαξεν ὅτι ὁ Χριστός εἶναι Θεός ἀληθινός; Καί αὐτό ἀποκρίνεται ὅτι τό ἔμαθεν ἀπό τήν μητέρα του, καί ἡ μητέρα του τό ἔμαθεν ἀπό τόν Θεόν.(βίος ἁγίου μάρτυρος Ρωμανοῦ, 18η Νοεμβρίου). Ἰδού λοιπόν ἡ ὡραιοτέρα ἀπόκρισις, τήν ὁποία πρέπει νά δίδη ἕνας χριστιανός σ’ ἐκείνους πού συμβαίνει νά τόν ἐρωτήσουν μέ τρόπον παρόμοιον γιά τήν ἀλήθειαν τῆς πίστεώς μας. Ποῖος σέ ἐβεβαίωσεν ὅτι ὁ Χριστός εἶναι Θεός ἀληθινός, ὅτι εἶναι υἱός τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἀπέθανε γιά τήν σωτηρίαν τοῦ κόσμου, ὅτι ἀνέστη τριήμερος, ὅτι μέλλει κάποτε νά κρίνη ὅλον τό γένος τῶν ἀνθρώπων; Ποῖος μέ ἐβεβαίωσε; Μέ ἐβεβαίωσε ἡ Μητέρα μου ἡ Ἁγία Ἐκκλησία. Καί αὐτή τό ἔμαθεν ἀπό τόν ἴδιον τόν Θεόν. Ἰδού πῶς ἠκολούθησαν τά πράγματα· ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἐφανέρωσε τά μυστήρια τῆς πίστεως στούς ἁγίους Ἀποστόλους του, οἱ Ἀπόστολοι τά παρέδωσαν στήν Ἐκκλησίαν· ἡ Ἐκκλησία τά ἐδίδαξε σ’ ἐμᾶς. «Ὁ Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμω, ἀνελήφθη ἐν δόξη». Ἔτσι διδάσκει τήν Ἐκκλησίαν ὁ ἱερός Παῦλος. Καί ἄν τά πράγματα δέν βεβαιώνονται τόσο μέ τήν ἀκοήν, βεβαιώνεται μέ τήν ὄρασι. Διότι ἄν ὑποτεθῆ ὅτι ἡ ἀκοή ἠμπορεῖ νά εἶναι σφαλερά, δέν ἠμπορεῖ νά εἶναι σφαλερά καί ἡ ὅρασις. Ἡ Ἐκκλησία μας λοιπόν πιστεύει ἐκεῖνα πού οἱ Ἀπόστολοι εἶδαν ὀφθαλμοφανῶς στόν Χριστόν καί ἐψηλάφησαν μέ τά χέρια τους. «Ὅ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὅ ἐθεασάμεθα καί αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν, περί τοῦ λόγου τῆς ζωῆς, ἀπαγγέλομεν ὑμῖν, ἵνα καί ὑμεῖς κοινωνίαν ἔχητε μεθ’ ἡμῶν». Τοιαύτην βεβαίαν μαρτυρίαν δίδει στήν Ἐκκλησίαν ὁ Θεολόγος Ἰωάννης, ὅτι δηλαδή αὐτοί ἐπίστευσαν ἐκεῖνο πού εἶδαν ὀφθαλμοφανῶς στόν Χριστόν καί ἐκεῖνο πού εἶδεν ὀφθαλμοφανῶς ὁ Χριστός, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, στόν κόλπο τοῦ Οὐρανίου Πατρός. «Ὁ μονογενής Υἱός, ὁ ὤν εἰς τόν κόλπον τοῦ Πατρός, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο» μᾶς λέγει πάλιν ἐπί τοῦ θέματος ὁ ἴδιος Ἀπόστολος. Εἶναι ἑπομένως φανερόν, ὅτι ἐμεῖς πιστεύουμε πράγματα ὄχι τόσον ἀκουστά, ὅσον ὁρατά καί ψηλαφητά.

Στοχασθῆτε λοιπόν, πόσον γελασμένοι ἀποδεικνύονται οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τόσον ὑποβιβάζουν τήν Ἁγίαν μας πίστιν, μέ τό νά λέγουν ὅτι αὐτή εἶναι μία παράδοσις τῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἐδιωρίσθη ὡσάν μία τυραννία ἐπάνω στόν νοῦ μας. Καί ἐπειδή αὐτή ὡς θεία καί ὑψηλή εἶναι ἀκατανόητος, θέλουν νά τήν ἐρευνοῦν μέ φυσικούς συλλογισμούς καί νά τήν παραβάλλουν μέ τήν σοφίαν τοῦ κόσμου· αὐτή ὅμως συγκρινόμενη μέ τήν Ἁγίαν μας πίστιν κρίνεται ὡς μωρία, διότι δέν ἠμπορεῖ νά κατανοήση τίποτε ἀπό τούς ὅρους τῶν μυστηρίων τῆς πίστεως. «Λαλοῦμεν σοφίαν Θεοῦ ἐν μυστηρίω, τήν ἀποκεκρυμμένην, ἥν προώρισεν ὁ Θεός πρό τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν, ἥν οὐδείς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν· εἰ γάρ ἔγνωσαν, οὐκ ἄν τόν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν». Ὤ, πόσον οἱ δυστυχεῖς εἶναι αὐθάδεις, ὅσοι ὁμιλοῦν μέ τόσην τόλμην! Πόσο καθίστανται ἄθλιοι, γιά τήν κενοδοξίαν καί τήν ματαιοφροσύνην τους! Τό νά ὀνειρεύεται κάποιος ὅτι ἔχει πολλούς ὀφθαλμούς, οἱ ὀνειροκρῖτες λέγουν ὅτι εἶναι ἕνα προμήνυμα τῆς τυφλώσεώς του. Τό ἴδιο συμβαίνει καί σ’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι μέ τό νά νομίζουν ὅτι γνωρίζουν τά πράγματα καλλίτερα ἀπό τόσους σοφούς καί ἁγίους διδασκάλους τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀποδεικνύουν ὅτι εἶναι τελείως τυφλοί καί ἀνόητοι. Ἡ πίστις μας εἶναι σάν φῶς οὐράνιον, τό ὀποῖον ἔλαμψε σ’ ἐμᾶς ἐκ μέρους τῆς Τρισηλίου Θεότητος. Στοχασθῆτε λοιπόν, ἐάν εἶναι δυνατόν νά τήν ἐρευνήσουν καί νά τήν κατανοήσουν εἰς βάθος ἄνθρωποι χαμερπεῖς καί φιλόκοσμοι, διά μέσου τῆς σοφίας τοῦ κόσμου. Αὐτοί μάλιστα ἀγαποῦσαν νά μήν ἐφανερώνετο στόν κόσμο μία τοιαύτη Ἁγία Πίστις, ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στίς ἀτάκτους ὁρμές τῆς καρδίας τους καί τούς θέλει νά ζοῦν ἐπάνω στήν γῆ μέ καθαρότητα ἀγγελικήν. Ὅμως οἱ ἀληθινοί χριστιανοί, οἱ ὁποῖοι ἀσπάζονται μίαν τοιαύτην ἀγγελικήν διαγωγήν, ὄχι μόνο πιστεύουν καθώς ἐδιδάχθησαν, ὄχι μόνο πιστεύουν μέ μεγάλην χαράν καί εἰρήνην τῆς καρδίας τους, ὄντες βέβαιοι ὅτι δέν ἔχουν κάνει λάθος σ’ ἐκεῖνο πού πιστεύουν· ἀλλά καί βιώνουν ὡς βεβαίαν καί Ἁγίαν αὐτήν τήν πίστιν, διδασκόμενοι ἀπό αὐτήν ἁγιότητα καί ἄλλα ὑψηλά καί ἀκατανόητα πράγματα. Πιστεύουν μέ ὅλην τήν βεβαιότητα, ὅμοια μέ ἕνα ἄκακον βρέφος τό ὁποῖον κρέμαται ἀπό τόν λαιμόν τῆς μητέρας του. Αὐτό, ἄν καί δέν βλέπει μέ τά μάτια του τό γάλα πού θηλάζει ἀπό τό στῆθος της, παρ’ ὅλα αὐτά τό δέχεται μέ ὅλην τήν εἰρήνην καί τήν εὐχαρίστησιν τῆς καρδίας του, ὄντας βέβαιον ὅτι δέν πρόκετιαι νά τοῦ γίνη θανατηφόρον δηλητήριο. Μία τοιαύτη βεβαιότης τούς κάνει καί αὐτούς νά μή φροντίζουν γιά νά ἰδοῦν μέ τά μάτια τους ἐκεῖνο πού πιστεύουν μέ τήν καρδιά τους. Τόση εἶναι ἡ σταθερότης πού ἔχουν οἱ ἀληθινοί χριστιανοί στήν ἀλήθεια τῆς πίστεως. Ἐκεῖνοι ὅμως πού δυσαρεστοῦνται μέ τούς νόμους καί τίς ἐντολές της, ζητοῦν ἀκόμη νά εὕρουν μίαν νέαν πίστιν πού νά ἔχη τά ὅριά της μεταξύ τῆς ἀληθείας καί τοῦ ψεύδους, μεταξύ τοῦ κόσμου καί τοῦ Θεοῦ· νά συνδυάζη δηλαδή τά σαρκικά μέ τά πνευματικά. Μέ τό ἕνα χέρι νά ὑπηρετῆ τήν ματαιόητά τους καί μέ τό ἄλλο τήν Θεότητα. Ὤ «μάταιοι υἱοί τῶν ἀνθρώπων! ὤ ψευδεῖς υἱοί τῶν ἀνθρώπων ἐν ζυγοῖς». Ἀληθινά εἶναι σκοτεινή ἡ πίστις μας, διότι εἶναι ὑψηλή καί οὐράνιος. Τό σκότος ὅμως αὐτό περιέχει μέσα του μίαν βεβαιότητα περισσοτέραν ἀπό τήν φανερότητα ἐκείνην πού μᾶς παρουσιάζουν καί οἱ ἴδιες οἱ ἐπιστῆμες. Ἐπειδή οἱ ἄλλες ἐπιστῆμες εἶναι ἀβέβαιες ὡς πρός τήν φύσι τους, μακροχρόνιες ὡς πρός τήν μάθησί τους καί ἀνεξερεύνητες ὡς πρός τίς αἰτίες τους. Εἶναι ἀβέβαιες ὡς πρός τήν φύσιν τους, διότι εἶναι εὔκολο νά σφάλλουν σέ πολλά πράγματα, παραπλανημένες ἀπό τίς ἴδιες τίς αἰσθήσεις ἀπό τίς ὁποῖες λαμβάνουν τίς αρχές τῆς βεβαιώσεως. Ἡ ὅρασις, ἡ ὁποία ἔχει περισσοτέραν τιμήν ἀπό τίς ἄλλες αἰσθήσεις, χίλιες φορές δίδει ἐσφαλμένες μαρτυρίες καί μᾶς παρουσιάζει ἄλλο ἀντί ἄλλου. Μᾶς λέγει ὅτι τό κουτί εἶναι στρεβλόν μέσα στό νερό τῆς θαλάσσης, καί ὅμως αὐτό εἶναι ἴσο. Μᾶς βεβαιώνει ὅτι τό χρῶμα τοῦ φωτός εἶναι ἕνα, τό ἄσπρο, καί ὅμως αὐτό εἶναι συνδυασμός τῶν χρωμάτων τῆς ἴριδος, καθώς διαπιστώνουμε ὅταν σταματήση ἡ βροχή στό πολύχρωμον οὐράνιον τόξον. Μᾶς παριστάνει ὅτι ὁ ἥλιος δέν εἶναι μεγαλύτερος ἀπό μία σπιθαμή· καί ὅμως εἶναι ἑξηνταέξι φορές μεγαλύτερος ἀπό ὅλην τήν γῆ. (Σήμερα μέ τίς σημερινές μετρήσεις ὁ ἥλιος ἔχει 1.206.000 φορές μεγαλύτερον ὄγκον ἀπό τήν γῆ.) Οὔτε ἔχουμε λιγώτερον δίκαιο νά ἀμφιβάλωμε γιά ἐκεῖνα πού μᾶς βεβαιώνει ἡ λογική, ἡ ὁποία εἶναι τό μεγαλύτερο φῶς πού διαθέτει ἡ φύσις μας. Διότι πόσες φορές ἀπατᾶται τό λογικόν στίς κρίσεις του, ἀφοῦ ἔχει τυφλωθῆ ἀπό τόν σκοτασμόν τῆς ἁμαρτίας; Καί τοῦτο γίνεται φανερόν ἀπό τίς ἀσυμφωνίες καί τίς ἐναντιότητες ἐκεῖνες πού εὑρίσκονται ἀνάμεσα στίς γνῶμες ἀκόμη καί τῶν φιλοσόφων, ὅταν αὐτοί φιλοσοφοῦν ἐπάνω στήν φύσιν τῶν ὄντων. Σ’ αὐτές βλέπουμε νά ἀναιρῆ ὁ ἕνας ὡσάν ψεῦδος ἐκεῖνο πού ὁ ἄλλος ἐθεώρησε ἀληθινόν. Συμπεράνετε λοιπόν ἀπό ἐδῶ, πόσον ἀβέβαιες εἶναι οἱ ἐπιστῆμες ἀπό τήν φύσι τους. Ἀλλά ἐκτός αὐτοῦ δέν εἶναι ὀλιγώτερο μακροχρόνιες ὅσον ἀφορᾶ τήν μάθησί τους. Μία ὀλόκληρος ζωή ἑνός ἑκατονταετοῦς ἀνθρώπου κρίνεται πολύ μικρά γιά νά ἠμπορέση νά ἀποκτήση τελείαν καί σωστή γνῶσιν μίας μόνον ἐπιστήμης. «Ἡ μέν τέχνη μακρά, ὁ δέ βίος βραχύς», εἶπεν ὁ Ἰπποκράτης γιά τήν ἰατρική. ἀρκεῖ μόνο νά εἰποῦμε, ὅτι ἕνας ἀπό τούς παλαιούς ἐκείνους φιλοσόφους, ἐξώδευσε σαράντα χρόνους γιά νά καταλάβη τίς φυσικές ἰδιότητες τῶν μελισσῶν καί τήν σοφήν ἐργασίαν τους καί πάλι δέν ἔφθασε στό τέλος τῆς σπουδῆς του. Καί ὅλη ἡ δυσκολία σ’ αὐτές τίς μαθήσεις προέρχεται ἀπό τό ἀνεξερεύνητον τῶν αἰτιῶν· ἐπειδή δέν ἠμποροῦμε νά γνωρίσωμε τίς καθ’ αὐτό αἰτίες τῶν πραγμάτων. Τόσα καί τόσα λόγια ἐξώδευσαν οἱ φυσιολόγοι γιά νά περιγράψουν τά φυσικά πράγματα· ἐπειδή ὅμως δέν γνωρίζουν καλά τίς αἰτίες τους, φαίνονται ὅτι ἀκόμη δέν εἶπαν τίποτε. Ἡ Ἁγία μας πίστις ὅμως γεμίζει τόν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου ἀπό μίαν βεβαιοτάτην ἀλήθεια, τόσον λαμπράν καί τόσον τελείαν, ὥστε δέν ἠμποροῦν ποτέ νά τήν πλησιάσουν ὅλοι οἱ φιλόσοφοι τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι εἶναι στερημένοι ἀπό τό φῶς μιᾶς τέτοιας ἀψευδοῦς ἀληθείας. «λαλοῦμεν σοφίαν Θεοῦ ἐν μυστηρίω, ἥν οὐδείς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν».

Ὁ Ἀόρατος Πόλεμος 

Τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Περί τοῦ πῶς πρέπει νά φυλάττωμεν τόν νοῦν μας ἀπό τήν πολυπραγματοσύνην καί περιέργειαν

Καθώς εἶναι ἀνάγκη νά φυλάττωμεν τόν νοῦν μας ἀπό τήν ἀγνωσίαν, ὡς προείπομεν, ἔτσι παρομοίως εἶναι ἀνάγκη νά τόν φυλάττωμεν ἀκόμη καί ἀπό τήν πολυπραγματοσύνην, τήν ἐναντίαν τῆς ἀγνωσίας. Διότι, ἀφ’ οὗ γεμίσωμεν αὐτόν ἀπό πολλούς λογισμούς ματαίους καί ἀτάκτους καί βλαπτικούς, τόν κάμνομεν ἀδύνατον καί δέν ἠμπορεῖ νά καταλάβη ἐκεῖνο, πού ἁρμόζει εἰς τήν ἀληθινήν ἀπονέκρωσίν μας καί τελειότητα. Διά τοῦτο πρέπει νά εἶσαι ὡσάν ἀποθαμένος παντελῶς εἰς κάθε ἔρευναν τῶν ἐπιγείων πραγμάτων, τά ὁποῖα, καί ἄν εἶναι συγκεχωρημένα, δέν εἶναι ὅμως καί ἀναγκαῖα. Καί συμμαζώνοντας πάντοτε τόν νοῦν σου, ὅσον δύνασαι μέσα εἰς τόν ἑαυτόν σου, κάμνε τόν ἀμαθῆ ἀπό ὅλου τοῦ Κόσμου τά πράγματα. Τά μηνύματα, οἱ καινούργιες εἰδήσεις καί ὅλες οἱ μεταβολές καί ἀλλοιώσεις, μικρές καί μεγάλες τοῦ Κόσμου καί τῶν βασιλείων, ἄς εἶναι εἰς ἐσέ τοιαύτης λογῆς, ὡσάν νά μήν ἦσαν ὁλότελα. Ἀλλά καί ἄν προσφέρωνται εἰς ἐσέ ἀπό τούς ἄλλους, ἐναντιώσου εἰς αὐτά καί ἀπόβαλέ τα μακράν ἀπό τήν καρδίαν καί τήν φαντασίαν του. Ἄς εἶσαι δέ προσεκτικός ἐραστής εἰς τό νά καταλάβης τά Πνευματικά καί οὐράνια μή θέλοντας νά ἠξεύρης ἄλλο μάθημα εἰς τόν Κόσμον, παρά τόν ἐσταυρωμένον καί τήν ζωήν αὐτοῦ καί τόν θάνατον καί τό τί ζητεῖ αὐτός ἀπό λόγου σου· καί βέβαια θέλεις εὐαρεστήσει πολύ τόν Θεόν, ὁ ὁποῖος ἔχει διά τούς ἐκλεκτούς καί ἠγαπημένους του ἐκείνους, πού τόν ἀγαποῦν καί σπουδάζουν νά κάμνουν τό θέλημά του.

Ἐπειδή κάθε ἄλλο ζήτημα καί ἔρευνα εἶναι φιλαυτία καί ὑπερηφάνεια, δεσμά καί παγίδες τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος ὡς πανοῦργος βλέπων, ὅτι ἡ θέλησις ἐκείνων πού προσέχουν εἰς τήν Πνευματικήν ζωήν εἶναι δυνατή καί ἰσχυρά, γυρεύει νά νικήση τόν νοῦν τους μέ τάς τοιαύτας περιεργείας, διά νά κυριεύση μέ τοῦτον τόν τρόπον καί τό ἕνα καί τό ἄλλο. Ὅθεν συνηθίζει πολλάκις νά δίδη εἰς αὐτούς νοήματα τάχα ὑψηλά, λεπτά καί περίεργα, καί μάλιστα εἰς τούς ὀξεῖς εἰς τόν νοῦν καί εἰς ἐκείνους πού εἶναι εὔκολοι νά ὑψηλοφρονήσουν.

Διότι αὐτοί κρατούμενοι ἀπό τήν ἠδονήν καί συνομιλίαν ἐκείνων τῶν ὑψηλῶν νοημάτων, εἰς τά ὁποῖα νομίζουν ψευδῶς, ὅτι ἀπολαμβάνουν τόν Θεόν, λησμονοῦν νά καθαρίσουν τήν καρδίαν τους καί προσέχουν εἰς τήν ταπεινήν γνῶσιν τοῦ ἑαυτοῦ των καί εἰς τήν ἀληθινήν ἀπονέκρωσιν· καί ἔτσι δενόμενοι μέ τόν δεσμόν τῆς ὑπερηφανείας γίνονται εἴδωλον τοῦ ἰδίου νοός των· καί ἀκολούθως ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, χωρίς νά τό αἰσθανθοῦν καταντοῦν νά λογιάσουν, πώς δέν ἔχουν χρείαν πλέον ἀπό τήν συμβουλήν καί νουθεσίαν τῶν ἄλλων· ἐπειδή συνήθισαν νά προστρέχουν εἰς κάθε τους χρείαν εἰς τό εἴδωλον τῆς ἰδικῆς των κρίσεως, πρᾶγμα πολύ κινδυνῶδες καί δύσκολον νά ἰατρευθῆ· διότι ἡ ὑπερηφάνεια τοῦ νοῦ εἶναι ἡ πλέον κινδυνωδεστέρα, παρά ἡ τῆς θελήσεως.

Ἐπειδή ἡ μέν ὑπερηφάνεια τῆς θελήσεως, μέ τό νά εἶναι φανερά εἰς τόν νοῦ, εὔκολα αὐτός θέλει δυνηθῆ καμμίαν φοράν νά τήν ἰατρεύση ὑποτάσσοντάς την εἰς ἐκεῖνο πού πρέπει· ὁ δέ νοῦς ὅταν ἔχη στερεάν γνώμην, πώς ἡ κρίσις του εἶναι καλλιτέρα ἀπό τήν τῶν ἄλλων, ἀπό ποῖον πλέον θέλει δυνηθῆ νά ἰατρευθῆ; Καί πῶς νά ὑποταχθῆ εἰς τήν κρίσιν τῶν ἄλλων ἐκεῖνος, πού δέν τήν ἔχει τόσον καλήν, ὡσάν τήν ἰδικήν του; Ἄν ὁ ὀφθαλμός τῆς ψυχῆς, ὅστις εἶναι ὁ νοῦς, μέ τόν ὁποῖον ὁ ἄνθρωπος εἶχε νά γνωρίση καί νά καθαρίση τήν ὑπερηφάνειαν τῆς θελήσεως, εἶναι αὐτός ἀσθενής, τυφλός καί γεμᾶτος ἀπό ὑπερηφάνεια, ποῖος ἔπειτα ἠμπορῆ νά τόν ἰατρεύση; Καί ἄν τό φῶς εἶναι σκότος καί ὁ κανών σφάλλη, πῶς θέλει φωτίσει ἤ διορθώσει τά ἄλλα; Διά τοῦτο πρέπει νά ἀντισταθῆς γρήγορα εἰς αὐτήν τήν κινδυνώδη ὑπερηφάνεια τοῦ νοός, πρό τοῦ νά διαπεράση μέσα εἰς τόν μυελόν τῶν κοκκάλων σου· καί ἀντιστεκόμενος χαλινωσε τήν ὀξύτητα τοῦ νοός σου καί καθυπόβαλε τήν ἰδικήν σου γνώμην εἰς των ἄλλων τήν γνώμην· καί γίνου μωρός διά ἀγάπην Θεοῦ, καί θέλεις εἶσαι σοφώτερος τοῦ Σολομῶντος. «Εἴ τις δοκεῖ σοφός εἶναι ἐν ἡμῖν ἐν τῶ αἰῶνι τούτω, μωρός γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός» (Α΄ Κορινθ. γ΄ 10).

Ὁ Θεός ἐπιτρέπει, ὥστε καί οἱ δίκαιοι, πολλάς φοράς, νά ἀποθνήσκουν μέ βίαιον θάντον. 

Ἐκ τοῦ «Εὐεργετινοῦ» 

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Διάλογος εἶπεν τήν ἑξῆς ἱστορίαν: Ἕνας Μοναχός, κατώκει εἰς τήν Ρώμην, ὠνομάζετο Βαλέντιος, καί ἦτο Ἡγούμενος τοῦ Μοναστηρίου μου καί πνευματικός μου Πατήρ. Αὐτός λοιπόν, μεταξύ τῶν ἄλλων, διηγεῖτο εἰς ἡμᾶς, ὅτι ὅταν ἐποίμανεν ἕνα Μοναστήριον εἰς Βαλλερίαν, οἱ Λογοβάρδοι ἐπολέμουν πεισματωδῶς· οὗτοι πλήρεις πολεμικῆς λύσσης καί μένους συνέλαβον δύο Μοναχούς, ὑποτακτικούς του, πού ἐπέστρεφον ἀπό μίαν διακονίαν, καί τούς ἐκρέμασαν ἀπό τά δένδρα. Οἱ Μοναχοί αὐτοί αὐθημερόν ἀπέθανον.

Τήν ἰδίαν ἡμέραν, τοῦ φρικτοῦ αὐτῶν θανάτου, ὅταν ἐνύκτωσε, ἠκούοντο εἰς τό μέρος τῆς ἐκτελέσεώς των αἱ ψυχαί τῶν δύο αὐτῶν Μοναχῶν νά ψάλλουν μέ κρυσταλλίνας καί ἀγγελικάς φωνάς, τάς ὁποίας ἤκουον ὅλοι, ἀκόμη δέ καί οἱ φονεύσαντες αὐτούς, οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἐταράχθησαν. Αὐταί αἱ φωναί ὁ Θεός ἐπέτρεψε νά ἀκουσθῶσι εἰς ὅλα τά πλησίον μέρη, ὅπου διέμενον ἄνθρωποι, διά νά πεισθοῦν οἱ ζῶντες ὅτι, ἐφ’ ὅσον δουλεύουν τόν Θεόν δι’ εἰλικρινοῦς ἀσκητικοῦ ἀγῶνος, τότε καί μετά τήν ἐκ τοῦ σώματος ἐκδημίαν θά ζῶσι πραγματικῶς.

Θά σᾶς διηγηθῶ προσέτι καί τό κατωτέρω περιστατικόν, τό ὁποῖον ἐπληροφορήθην παρ’ εὐλαβεστάτων ἀνδρῶν, ὅτε ἀκόμη εὑρισκόμην εἰς τό ἀνωτέρω Μοναστήριον

Εἰς μίαν χώραν, ἥτις ὠνομάζετο Σούρα, ἔζη ἕνας εὐλαβέστατος ἡγούμενος Μοναστηρίου, πού τόν ἔλεγον Σουρανόν. Αὐτός ὁ ἐνάρετος καί εὐλαβής ἄνθρωπος ἐδώρησεν ὅλα τά ἀντικείμενα τοῦ Μοναστηρίου εἰς τούς αἰχμαλώτους τῶν Λογγοβάρδων, πού κατέφευγον εἰς αὐτόν. Ἔφθασε μάλιστα νά προσφέρη ὡς ἐλεημοσύνην εἰς τούς δυστυχεῖς αὐτούς αἰχμαλώτους καί τά ἱμάτιά του καί τά ἱμάτια τῶν ἀδελφῶν, καί τά τρόφιμα τῆς ἀποθήκης καί αὐτούς ἀκόμη τούς καρπούς τοῦ κήπου. Τά ἐξώδευσε τελείως ὅλα.

Ἀφοῦ λοιπόν δέν εἶχε πλέον τίποτε, ἐπέρχονται ἐναντίον του οἱ Λογγοβάρδοι καί, ἀφοῦ τόν ἔδεσαν, τοῦ ἐζήτουν νά τούς παραδώση χρυσίον. Ὁ Ἅγιος τούς ἐβεβαίωνεν, ὅτι δέν ἔχει ἀπολύτως τίποτε. Οἱ βάρβαροι ὅμως δέν ἐπείθοντο· πλήρεις δέ θυμοῦ τόν σύρουν βιαίως εἰς τό γειτονικόν ὄρος, εἰς τό ὁποῖον ὑπῆρχε δάσος μεγάλο καί πυκνόν.

Τό μαρτύριον δέ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ ἀνθρώπου τό παρηκολούθει κάποιος φυγάς αἰχμάλωτος, ὁ ὁποῖος εἶχε κρυφθῆ εἰς τήν κουφάλα ἑνός δένδρου, καί ὁ ὁποῖος τό ἀπεκάλυψε μετά ταῦτα. Εἱς αὐτό λοιπόν τό δάσος ἕνας Λογγοβάρδος ἐφόνευσε διά μαχαίρας τόν ἀναφερθέντα εὐλαβέστατον Σουρανόν. Μόλις ὅμως τό σῶμα του νεκρόν πλέον κατέπεσεν ἐπί τοῦ δάσους, ὅλον τό δάσος καί τό ὄρος συνεκλονίσθη ὡς ἀπό σεισμικήν δόνησιν. Ἠγανάκτει καί διεμαρτύρετο, τρόπον τινά, ἡ γῆ, διότι δέν ἠδύνατο νά βαστάση τό βάρος τοῦ ἐγκλήματος ἐναντίον ἑνός τοιούτου Ἁγίου.

Εἰς τήν χώραν Μάρσην ἔζη ἕνας εὐλαβέστατος καί ἠθικώτατος Διάκονος. Καί αὐτόν οἱ Λογγοβάρδοι τόν συνέλαβον αἰχμάλωτον. Ἕνας ἐκ τῶν βαρβάρων αὐτῶν τόν ἀποκεφάλισε διά μαχαίρας. Μόλις δέ τό σῶμα του κατέπεσεν νεκρόν, ὁ ἀπαίσιος αὐτός βάρβαρος ἐδαιμονίσθη καί ἔπεσε παρά τούς πόδας τοῦ νεκροῦ. Αὐτό τό σημεῖον ἔγινε διά νά ἀποδειχθῆ, ὅτι παρεδόθη εἰς τόν διάβολον πρός τιμωρίαν του, ἐπειδή ἐφόνευσε φίλον τοῦ Θεοῦ.

-Σέ παρακαλῶ, ἐξήγησέ μου· ὁ Παντοδύναμος Θεός τοιοῦτον θάνατον παραχωρεῖ εἰς ὅσους ἀναδεικνύει Ἁγίους μετά θάνατον; ἠρώτησεν ὁ Πέτρος

-Ἔχει γραφῆ, ἀπήντησεν ὁ Ἅγιος, ὅτι μέ οἱονδήποτε θάνατον καί ἐάν ἀποθάνη ὁ δίκαιος, ἡ ἀρετή του δέν πρόκειται νά ἀφαιρεθῆ, διότι θά τοῦ ὑπολογισθῆ ὡς ἀξιόμισθος ἀγών κατά τήν αἰώνιον ζωήν· ὅπου πλεονάζουν τά πνευματικά ἀγαθά, ἔστω καί ἐάν ἐτελεύτησε μέ σκληρόν καί βίαιον θάνατον.

Πολλάς φοράς δέν συμβαίνει νά ὑπάρχη εἰς τόν βίον τῶν δικαίων καί κάποιο παραμικρόν σφάλμα, τό ὁποῖον ἀποκόπτεται ἐκ τῆς ψυχῆς διά τοῦ βιαίου θανάτου. Δι’ αὐτό καί συμβαίνει ἑνίοτε, ἐνῶ ἀκόμη ζοῦν οἱ δίκαιοι, νά λάβουν κατ’ αὐτῶν ἐξουσίαν οἱ διάφοροι ἐχθροί καί βάρβαροι καί νά τούς φονεύσουν, ὥστε μετά τόν τοιοῦτον ἄδικον καί σκληρόν θάνατον αὐτῶν νά τιμωρηθῆ ἡ ὠμότης τῶν κακῶν ἐκείνων ἀνθρώπων, ἐξ αἰτίας τῶν ὑπ’ αὐτῶν φονευθέντων. Τό τοιοῦτον ἀκριβῶς συνέβη καί εἰς τήν περίπτωσιν τοῦ Διακόνου, πού ἀνέφερα ἀμέσως προηγουμένως· ἐκεῖνος, πού, κατά παραχώρησιν Θεοῦ, τόν ἐφόνευσε, δέν ἠδυνήθη νά χαρῆ ἐπάνω τοῦ νεκροῦ θύματός του, διότι ἀμέσως ἐδαιμονίσθη.

«ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ» 

Ἑβδομαδιαῖον Θρησκευτικόν Περιοδικόν Ὀρθοδόξου Οἰκοδομῆς.

 Ἐκδότης: + Ὁ Λαρίσης & Τυρνάβου Ἀμφιλόχιος τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

 Εὐλογίας χάριν. 

Συντάσσεται ὑπό ἐπιτροπῆς.