ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥ 1821! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ !

 Ο Φώτιος Χρυσανθόπουλος ή αλλιώς Φωτάκος, αναφέρεται στη θρησκευτική βάση και υπόσταση του αγώνα, τονίζοντας ότι ο σκοπός ήταν κοινός και ένας· η ελευθερία του Έθνους, και σε αυτόν τον σκοπό συμμετείχαν όσοι βαπτίστηκαν χριστιανοί, συνενώνοντας εδώ το εθνικό με το θρησκευτικό στοιχείο: «Ἐν τούτοις ὁ σκοπὸς ἦτον ἕνας καὶ ὁ αὐτὸς καὶ δὶ’ αὐτὸν ὅλοι ἐδούλευσαν καὶ ἐθυσίασαν [...] οὐχ ἧττον ὅμως ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὴν, καὶ διὰ νὰ εἴπω καλλίτερα, ὅλοι ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθησαν, ὁ Σέρβος, ὁ Βούλγαρος, ὁ Θράξ, ὁ Μαυροβουνίσιος, ὁ Μακεδών, ὁ Θεσσαλὸς, ὁ Ἠπειρώτης, ὁ Ἀνατολίτης καὶ πᾶσα ἡ γῆ, ἡ πατηθεῖσα ποτὲ ἀπὸ τοὺς παλαιοὺς Ἕλληνας, καὶ νεωστὶ ἀπὸ τὴν αὐτοκρατορίαν, τὴν λεγομένην Γραικορωμαϊκὴν καὶ Βυζαντιακὴν».

Ήδη στα πρώτα στάδια του αγώνα, κατά τη διάρκεια της προεργασίας και της προετοιμασίας , η Φιλική Εταιρεία μυεί τα μέλη της, καθώς αυτά ορκίζονται στο Ευαγγέλιο και αφού έχει τοποθετηθεί κοντά σε αυτό μια εικόνα του Χριστού. Οι φιλικοί ορκίζονται στον Θεό με τα ακόλουθα λόγια: «Ὁρκίζομαι ἐνώπιόν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ οἰκειοθελῶς, ὅτι θέλω εἶμαι ἐπὶ ζωῆς μου πιστὸς εἰς τὴν Ἑταιρείαν κατὰ πάντα. Νὰ μὴ φανερώσω τὸ παραμικρὸν ἀπὸ τὰ σημεῖα καὶ λόγους της, μήτε νὰ σταθῶ κατ’ οὐδένα λόγον ἡ ἀφορμή τοῦ νὰ καταλάβωσιν ἄλλοι ποτὲ ὅτι γνωρίζω τι περὶ τούτων, μήτε εἰς συγγενεῖς μου, μήτε εἰς πνευματικὸν, μήτε εἰς φίλον μου». 

Όρκο δίνουν και οι ιερολοχίτες, αυτό το επίλεκτο στρατιωτικό σώμα νέων σπουδαστών από τη Μολδοβλαχία και την Οδησσό, που παραπέμπει στο γενναίο στρατιωτικό σώμα της Θήβας κατά την αρχαιότητα. Οι νέοι στρατιώτες ορκίζονται πρώτα απ’ όλα ως χριστιανοί Ορθόδοξοι και «υἱοὶ τῆς ἡμετέρας τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας», στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού και της Αγίας Τριάδος, να μείνουν πιστοί, να δώσουν τη ζωή τους και να χύσουν μέχρι και την τελευταία ρανίδα του αίματός τους για την πατρίδα και τη θρησκεία τους. Εκτός των άλλων, οι εχθροί στον όρκο ονομάζονται εχθροί της πίστης και οι ίδιοι ονομάζονται μάρτυρες για τον Ιησού Χριστό. 

Έτσι ο θάνατος παραλληλίζεται με το μαρτύριο και τη θυσία, θυμίζοντας τα μαρτύρια των μεγάλων μαρτύρων της Εκκλησίας. Στο τέλος του όρκου τίθεται και το επιτίμιο σε περίπτωση προδοσίας και μη τήρησης των υποσχέσεων που δόθηκαν ενώπιον της εικόνας του Χριστού, που έχει και πάλι θρησκευτική χροιά. 

Το τίμημα είναι η αποχή από το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, κατά τις τελευταίες στιγμές του αγωνιστή. 9 Το επιτίμιο μιας στρατιωτικής πράξης, λοιπόν, συνδέεται με μια κατεξοχήν θρησκευτική πράξη. Για κάθε πιστό η πράξη αυτή, η Θεία Ευχαριστία, το μεγάλο αυτό μυστήριο της Εκκλησίας, αποτελεί το επίκεντρο και τον σκοπό της πίστης του, την αρχή και το τέλος, τον ίδιο τον Χριστό μεταλαμβανόμενο και ενωμένο μαζί του. 

Κατανοούμε έτσι ότι η προδοσία απέναντι στην πατρίδα ταυτίζεται με σπουδαίο λάθος και αμαρτία, τόσο που να στερηθεί κάποιος τη Θεία Κοινωνία και τον ίδιο τον Χριστό. Η εγκατάλειψη του Θεού για τον χριστιανό ισοδυναμεί με πνευματικό θάνατο αλλά και με τον κυριολεκτικό θάνατο, εγκατάλειψη της ίδιας της ζωής. Η θρησκευτική πίστη είναι συνδεδεμένη με την ελευθερία και το Έθνος και στα κείμενα των Εθνικών Συνελεύσεων και στα τρία Συντάγματα που ψηφίστηκαν σε αυτές . 

Τα κείμενα αυτά δέχτηκαν επιρροή από τα γαλλικά Συντάγματα του 1793 και 1795 , τη γαλλική διακύρηξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη ,το συνταγματικό σχεδίασμα του Ρήγα Βελεστινλή (1797 ) και τα τρία Συντάγματα των Ιονίων Νήσων . 

πηγη : 

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥ 1821

ΔΑΦΝΗ ΓΚΕΡΤΣΙΟΥ

https://ikee.lib.auth.gr/record/351668/files/GRI-2023-41286.pdf

 ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

ΛΑΡΙΣΑ