ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ! Σάββατο Πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως!Ἀρ. φύλλου: 538 Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2023

 ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ & ΤΥΡΝΑΒΟΥ

Εὐλογία τοῦ Σεβασμιωτάτου κ. Ἀμφιλοχίου

Ἀρ. φύλλου: 538 

Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2023

Σάββατο 

Πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως 

Εὐαγγέλιον: Λουκ. ιγ’ 19-29

Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην. Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκω σινάπεως, ὅν λαβών ἄνθρωπος ἔβαλεν εἰς κῆπον ἑαυτοῦ. Καί ηὔξησε, καί ἐγένετο εἰς δένδρον μέγα, καί τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ κατεσκήνωσεν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ. Πάλιν εἶπε. Τίνι ὁμοιώσω τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ; Ὁμοία ἐστί ζύμη, ἥν λαβοῦσα γυνή ἐνέκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως οὗ ἐζημώθη ὅλον. Καί διεπορεύετο κατά πόλεις καί κώμας διδάσκων, καί πορείαν ποιούμενος εἰς Ἱερουσαλήμ. Εἶπε δέ τις αὐτῶ. Κύριε, εἰ ὀλίγοι οἱ σωζόμενοι; Ὁ δέ εἶπε πρός αὐτούς. Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν διά τῆς στενῆς πύλης. ὅτι πολλοί, λέγω ὑμῖν, ζητήσουσιν εἰσελθεῖν, καί οὐκ ἰσχύσουσιν. Ἀφ’ οὗ ἄν ἐγερθῆ ὁ οἰκοδεσπότης, καί ἀποκλείση τήν θύραν, καί ἄρξησθε ἔξω ἑστάναι καί κρούειν τήν θύραν, λέγοντες. Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν, καί ἀποκριθείς ἐρεῖ ὑμῖν. Οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ τότε ἄρξεσθε λέγειν. Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καί ἐπίομεν, καί ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδίδαξας. Καί ἐρεῖ. Λέγω ὑμῖν. Οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ. ἀπόστητε ἀπ’ ἐμοῦ πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀδικίας. Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμός καί ὁ βρυγμός τῶν ὀδόντων ὅταν ὄψησθε Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ καί πάντας τούς προφήτας ἐν τῆ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὑμᾶς δέ ἐκβαλλομένους ἔξω. Καί ἥξουσιν ἀπό Ἀνατολῶν καί δυσμῶν καί Βορρᾶ καί Νότου, καί ἀνακλιθήσονται ἐν τῆ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Ἑρμηνεία τοῦ Εὐαγγελίου ὑπό Ι. Θ. Κολιτσάρα

Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην. «Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι ὅμοια μέ ἕνα κόκκον σιναπιοῦ, τόν ὁποῖον ἕνας ἄνθρωπος ἐπῆρε καί τόν ἐμεγάλωσε καί ἔγινε δένδρον μεγάλο καί τά πτηνά τοῦ οὐρανοῦ ἐφώλιασαν εἰς τά κλωνάρια του. (Μικρά καί ἀσήματος φαίνεται ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Θά γιγαντωθῆ ὅμως, θά ἁπλωθῆ εἰς ὅλην τήν οἰκουμένην καί θά περιλάβη ἀναρίθμητα πλήθη ἀνθρώπων). Πάλιν δέ εἶπε. «μέ τί νά παρομοιάσω τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ; Εἶναι ὁμοία μέ προζύμι, πού τό ἐπῆρε μία γυναῖκα καί τό ἀνακάτεψε εἰς τριάντα καί πλέον κιλά ἀλεύρι, ἕως ὅτου ὅλο τό ζυμάρι ἐζυμώθη καί ἔγινε κατάλληλο γιά ψωμί». (Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ φαίνεται μικρά, ἀλλά ἔχει τεραστία δύναμιν, διά νά ζυμώση σιγά – σιγά καί μεταβάλη εἰς τό καλύτερον τήν ἀνθρωπότητα). Καί ἐπερνοῦσε μέσα ἀπό πόλεις καί χωριά διδάσκων τό εὐαγγέλιον, ἐνῶ συγχρόνως ἐξακολουθοῦσε νά κατευθύνεται εἰς τήν Ἱερουσαλήμ. Τόν ἐρώτησε δέ κάποιος. «Κύριε, ὀλίγοι τάχα εἶναι ἐκεῖνοι, πού σώζονται;» Ἐκεῖνος δέ εἶπε πρός αὐτούς, πού τόν ἀκολουθοῦσαν. «ἀγωνίζεσθε νά εἰσέλθετε εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, διά τῆς στενῆς πύλης, ἀπό τήν θύραν καί τόν δρόμον πού ἀπαιτοῦν κόπους καί θυσίας. Σᾶς λέγω δέ, ὅτι πολλοί θά ζητήσουν νά μποῦν, ἀλλά ἐπειδή δέν ἔχουν σταθεράν τήν ἀπόφασιν νά ἀγωνισθοῦν, δέν θά μπορέσουν νά τό ἐπιτύχουν. Ὅταν δέ κάποτε σηκωθῆ ὁ οἰκοδεσπότης καί κλείση καλά τήν θύραν καί ἀρχίσετε σεῖς νά στέκεσθε ἔξω καί νά κτυπᾶτε λέγοντες. Κύριε, Κύριε, ἄνοιξέ μας, τότε θά ἀποκριθῆ καί θά σᾶς πῆ: δέν ξέρω ἀπό ποῦ εἶσθε. Δέν σᾶς γνωρίζω καθόλου. (Ἀνοικτή θύρα, διά νά εἰσέλθωμεν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ παροῦσα ζωή. Ὅταν ὅμως τήν κλείση ὁ θάνατος, μάλιστα δέ ἡ δευτέρα παρουσία, τότε ποτέ πλέον δέν θά ξανανοίξη διά τούς ἀμετανοήτους ἁμαρτωλούς). Τότε θά ἀρχίσετε νά λέγετε. Ἐφάγαμε καί ἤπιαμε ἐμπρός σου. Καί εἰς τάς πλατείας μας, ὅπου ἤμεθα συγκεντρωμένοι, ἐδίδαξες καί σέ ἠκούσαμεν. Καί θα πῆ τότε ὁ οἰκοδεσπότης: σᾶς λέγω τοῦτο, δέν ξεύρω ἀπό ποῦ εἶσθε, φύγετε μακρυά ἀπό ἐμέ ὅλοι ὅσοι ἐπράξατε ἀδικίας καί ἐμείνατε ἀμετανόητοι. Ἐκεῖ, μακρυά ἀπό τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, εἰς τήν αἰωνίαν καταδίκην, θά εἶναι ὁ θρῆνος καί τά δάκρυα, τό τρίξιμο τῶν δοντιῶν ἀπό τόν ἀνυπόφορον πόνον, ὅταν θά ἴδετε τόν Ἀβραάμ καί τόν Ἰσαάκ καί τόν Ἰακώβ καί ὅλουςτούς προφήτας εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, σᾶς δέ νά διώχνουν ἔξω. Καί θά ἔρθουν πλῆθος ἄνθρωποι ἀπό τά διάφορα σημεῖα τοῦ οἰκουμένης, ἀπό τήν Ἀνατολήν καί τήν Δύσιν, ἀπό τόν Βορρᾶν καί τόν Νότον, καί θά παρακαθίσουν ὁλόχαροι εἰς τό τρισμέγιστο τραπέζι τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Ἀπόστολος Σαββάτου 

Πρό τῆς τοῦ Χριστοῦ Γεννήσεως

 Πρός Γαλάτας 

Kεφάλαιον γ΄ στίχοι 8-12 

 Προκείμενον. Ἦχος πλ. β’. (Ψαλμός λα΄)

 Εὐφράνθητε ἐπί Κύριον καί ἀγαλλιᾶσθε, δίκαιοι. 

Στίχ. Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι.

Ἀδελφοί, προϊδοῦσα ἡ γραφή ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τά ἔθνη ὁ Θεός, προευηγγελίσατο τῶ Ἀβραάμ «ὅτι ἐνευλογηθήσονται ἐν σοί πάντα τά ἔθνη». Ὥστε οἱ ἐκ πίστεως εὐλογοῦνται σύν τῶ πιστῶ Ἀβραάμ. Ὅσοι γάρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσίν, ὑπό κατάραν εἰσί. Γέγραπται γάρ. «Ἐπικατάρατος πᾶς ὅς οὐκ ἐμμένει ἐν πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῶ βιβλίω τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά». Ὅτι δέ ἐν νόμω οὐδείς δικαιοῦται παρά τῶ Θεῶ, δῆλον. ὅτι «ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται». Ὁ δέ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως, ἀλλ’ «ὁ ποιήσας αὐτά ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς».

Ἀλληλούϊα (γ΄) Ἦχος πλ. β’. (Ψαλμός ξδ’- ρα’). 

Στίχ. Μακάριοι οὕς ἐξελέξω καί προσελάβου, Κύριε. 

Καί τό μνημόσυνον αὐτῶν εἰς γενεάν καί γενεάν. 

Ἑρμηνεία τοῦ Ἀποστόλου ὑπό Ι. Θ. Κολιτσάρα

Ἀδελφοί, ἐπειδή ἡ Ἁγία Γραφή προεῖδεν ὅτι ἀπό τήν πίστιν καί διά μέσου τῆς πίστεως ἔμελλεν ὁ Θεός νά δικαιώση καί σώση τά ἔθνη, προανήγγειλε τήν χαρμόσυνον ἀγγελίαν εἰς τόν Ἀβραάμ, ὅτι «διά σοῦ θά εὐλογηθοῦν ὅλα τά ἔθνη» καί ὄχι μόνον τό Ἰουδαϊκόν. Ὥστε παίρνουν τάς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ καί εὐλογοῦνται μαζῆ μέ τόν πιστόν Ἀβραάμ ὅσοι πιστεύουν, εἴτε Ἑβραῖοι εἶναι εἴτε ἐθνικοί. Διότι ὅσοι εὑρίσκονται κάτω ἀπό τάς τυπικάς διατάξεις τοῦ Νόμου, εὑρίσκονται ὑπό τήν κατάραν. Ἐπειδή εἰς αὐτόν τοῦτον τόν Νόμον ἔχει γραφῆ: «εἶναι καταραμένος καθένας πού δέν μένει πιστός καί δέν τηρεῖ ὅλα ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τό βιβλίον τοῦ Νόμου». Ὅτι δέ διά μέσου τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου κανείς δέν παίρνει τήν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερόν. Διότι εἰς αὐτόν τοῦτον τόν Νόμον γράφεται, ὅτι «ὁ δίκαιος θά ζήση καί θά ἐπιτύχη τήν σωτηρίαν του διά τῆς πίστεως». Ὁ Νόμος ὅμως δέν στηρίζεται εἰς τήν πίστιν καί δέν δίδει δικαίωσιν διά τῆς πίστεως, ἀλλ’ ὅπως γράφεται εἰς αὐτόν, «ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος πού ἐτήρησεν ὅλα τά προστάγματα τοῦ Νόμου, αὐτός θά ζήση δι’ αὐτῶν». (Κανείς ὅμως δέν ἠμπόρεσε οὔτε θά ἠμπορέση νά τηρήση ὅλον τόν Νόμον, καί ἄρα ὅλοι εὑρίσκονται ὑπό κατάραν ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεών του)

Λόγος εἰς τόν Ἀπόστολον τοῦ Σαββάτου 

Περί πίστεως 

Τοῦ Ἁγίου Συμεών τοῦ νέου Θεολόγου 

Ἀδελφοί καί πατέρες· εἶναι καλό νά διακηρύττομε σέ ὅλους τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ καί νά φανερώνομε στούς πλησίον μας τήν εὐσπλαχνία καί τήν ἀνείπωτη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ πρός ἐμᾶς. «Ἐγώ λοιπόν, καθώς τό βλέπετε, μήτε νηστεῖες ἔκανα, μήτε ἀγρυπνίες, μήτε χαμαικοιτίες, ἀλλά μόνο ταπεινώθηκα καί ὁ Κύριος σύντομα μέ ἔσωσε», λέει ὁ θεῖος Δαβίδ. Καί μπορεῖ κανείς νά πεῖ πολύ πιό σύντομα: «Μόνο πίστεψα, καί μέ δέχτηκε ὁ Κύριος». Ἐπειδή εἶναι πολλά αὐτά πού μᾶς ἐμποδίζουν ν΄ ἀποκτήσομε τήν ταπείνωση, νά βροῦμε ὅμως τήν πίστη δέν μᾶς ἐμποδίζει τίποτε. Γιατί ἄν τό θελήσομε ὁλόψυχα, εὐθύς ἐνεργεῖ μέσα μας ἡ πίστη, ἀφοῦ εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ καί φυσικό προσόν, ἄν καί ὑπόκειται στήν αὐτεξουσιότητα τῆς προαιρέσεώς μας. Γι’ αὐτό ἀκόμη καί οἱ Σκύθες καί οἱ βάρβαροι πιστεύουν ὁ ἕνας τά λόγια τοῦ ἄλλου. Καί γιά νά σᾶς δείξω στήν πράξη τήν ἐνέργεια τῆς ἐνδιάθετης πίστεως καί νά βεβαιώσω ὅσα εἶπα, ἀκοῦστε νά σᾶς διηγηθῶ κάτι πού ἄκουσα ἀπό κάποιον πού δέν ψεύδεται.

Κάποιος, Γεώργιος ὀνομαζόμενος, νέος στήν ἡλικία, ἕως εἴκοσι χρόνων, κατοικοῦσε στήν Κωνσταντινούπολη τώρα στούς καιρούς μας· ὁ ὁποῖος ἦταν ὄμορφος καί φανταχτερός στήν ἐμφάνιση, τούς τρόπους καί τό βάδισμα, ἔτσι πού μερικοί ἀπό τοῦτα σχημάτισαν κακή γνώμη γι’ αὐτόν, ὅσοι δηλαδή βλέπουν μόνο τά ἐξωτερικά καί κρίνουν κακῶς τά τῶν ἄλλων. Αὐτός γνωρίστηκε μέ κάποιον ἅγιο μοναχό πού ζοῦσε σ’ ἕνα μοναστήρι τῆς πόλεως, καί ἀναθέτοντάς του ὅλα τά τῆς ψυχῆς του, ἔλαβε ἀπό αὐτόν γιά ὑπενθύμιση μία μικρή ἐντολή (ἕνα σύντομο κανόνα). Ὁ νέος ζήτησε ἀκόμη ἀπό τόν γέροντα νά τοῦ δώσει κανένα βιβλίο πού νά περιέχει διηγήσεις γιά τή ζωή τῶν μοναχῶν καί τήν πρακτική τους ἄσκηση. Ἐκεῖνος τοῦ ἔδωσε νά διαβάσει τό σύγγραμμα τοῦ Μοναχοῦ Μάρκου πού διδάσκει περί τοῦ πνευματικοῦ νόμου· τό ὁποῖο ὁ νέος τό πῆρε σάν νά ἦταν σταλμένο ἀπό τόν ἴδιο τό Θεό. Καί ἐλπίζοντας πώς θά λάβει πολύ μεγάλη ὠφέλεια ἀπό αὐτό, τό διάβασε, ὅμως τρία κεφάλαια μόνο ἐνσφήνωσε, ἄς πῶ ἔτσι, στήν καρδιά του. Τό ἕνα ἔλεγε ἐπί λέξει: «Ἄν ζητᾶς τή θεραπεία τῆς ψυχῆς σου, ἐπιμελήσου τή συνείδησή σου, καί νά κάνεις ὅσα αὐτή σοῦ ὑποδεικνύει, καί θά βρεῖς ὠφέλεια». Τό ἄλλο ἔλεγε: «Ὅποιος ζητᾶ τίς ἐνέργειες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προτοῦ νά ἐργαστεῖ τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, εἶναι παρόμοιος μέ ἀγορασμένο δοῦλο, ὁ ὁποῖος τήν ἴδια ὥρα πού ἀγοράστηκε ζητᾶ νά τοῦ δώσουν καί τό χαρτί τῆς ἀπελευθερώσεως». Καί τό τρίτο ἔλεγε: «Ἐκεῖνος πού προσεύχεται σωματικά καί δέν ἀπέκτησε ἀκόμη γνώση πνευματική, εἶναι παρόμοιος μέ τόν τυφλό πού φώναζε «Υἱέ Δαβίδ, ἐλέησόν με». Ὅταν ὁ πρώην τυφλός ἔλαβε τό φῶς του καί εἶδε τόν Κύριο, δέν τόν ὀνόμασε πλέον υἱό Δαβίδ, ἀλλά τόν ὁμολόγησε Υἱό Θεοῦ καί τόν προσκύνησε».

Αὐτά λοιπόν τά διάβασε ὁ νέος ἐκεῖνος καί τά θαύμασε, καί πίστεψε ὅτι μέ τήν ἐπιμέλεια τῆς συνειδήσεως θά βρεῖ ὠφέλεια καί μέ τήν ἐργασία τῶν ἐντολῶν θά δεχτεῖ συνειδητά τήν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί μέ τη χάρη Του θ’ ἀνοίξουν τά νοερά του μάτια καί θά δεῖ τόν Κύριο. Καί πληγωμένος ἀπό τήν ἀγάπη καί τήν ἐπιθυμία τοῦ Κυρίου, ζητοῦσε πλέον τό Πρῶτον Κάλλος, τό ἀόρατο. Τίποτε ἄλλο ὅμως δέν ἔκανε, καθώς μέ βεβαίωσε ὕστερα μέ ὅρκους, παρά μόνο ἐκτελοῦσε κάθε βράδυ τό σύντομο κανόνα πού τοῦ ὅρισε ὁ ἅγιος ἐκεῖνος γέρων, καί τότε πλάγιαζε καί κοιμόταν. Καί καθώς ἡ συνείδηση τοῦ ἔλεγε: «Κάνε κι ἄλλες μετάνοιες, πρόσθεσε κι ἄλλους ψαλμούς, πές κι ἄλλο τό Κύριε ἐλέησον, ἀφοῦ μπορεῖς», αὐτός ὑπάκουε σ’ αὐτήν πρόθυμα κι ἀδίστακτα κι ἔτσι ἔπραττε, σάν νά τά ἔλεγε ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Καί ἀπό τότε πλέον δέν κοιμήθηκε ποτέ μέ τή συνείδηση νά τόν ἐλέγχει καί νά λέει: «Αὐτό γιατί δέν τό ἔκανες;». Κι ἔτσι, ὑπακούοντας αὐτός χωρίς παράλειψη στή συνείδησή του κι ἐκείνη προσθέτοντας μέρα μέ τή μέρα περισσότερο, σέ λίγες μέρες αὐξήθηκε πολύ ἡ ἑσπερινή προσευχή του. Κατά τή διάρκεια τῆς ἡμέρας εἶχε τήν ἐπιστασία τοῦ σπιτιοῦ ἑνός πατρικίου κι εἶχε πολλές βιοτικές φροντίδες καί πήγαινε κάθε μέρα στό Παλάτι· ἔτσι κανείς δέν ἀντιλήφθηκε ὅσα αὐτός ἔπραττε τό βράδυ. Ἀλλά κάθε βράδυ ἔτρεχαν ἀπό τά μάτια τοῦ δάκρυα κι ἔκανε πολλές γονυκλισίες καί μετάνοιες καί ὅταν στεκόταν σέ προσευχή εἶχε τά πόδια κολλημένα μεταξύ τους καί ἀκίνητα καί διάβαζε εὐχές στή Θεοτόκο μέ πόνο καί στεναγμούς καί δάκρυα καί, σάν νά ἦταν ὁ Κύριος παρών σωματικά, ἔτσι ἔπεφτε ἐμπρός στά ἄχραντα πόδια Του καί ὡς τυφλός τοῦ ζητοῦσε νά τόν σπλαχνιστεῖ καί νά τοῦ χαρίσει τό φῶς τῶν ματιῶν τῆς ψυχῆς του. Καί καθώς πλήθαινε κάθε βράδυ ἡ προσευχή, κρατοῦσε ὥς τά μεσάνυχτα, κι ὅση ὥρα προσευχόταν, στεκόταν ὄρθιος σάν κολόνα ἤ σάν ἀσώματος, χωρίς διόλου νά χαλαρώνει ἤ νά ραθυμεῖ ἤ ἔστω νά κινεῖ κανένα μέλος τοῦ σώματός του, μήτε τά μάτια του νά στρέψει ἤ νά τά σηκώσει.

Ἕνα βράδυ λοιπόν, πού ἦταν ὄρθιος κι ἔλεγε τό «Ὁ Θεός ἱλάσθητί μοι τῶ ἁμαρτωλῶ» μέ τό νοῦ μᾶλλον παρά μέ τό στόμα, ἔξαφνα φανερώθηκε πλούσια ἀπό ψηλά μιά ἔλλαμψη θεϊκή καί γέμισε ἀπό τό φῶς ὅλο τόν τόπο καί ὁ νέος ἁγνόησε καί λησμόνησε ἄν βρισκόταν μέσα σέ σπίτι ἤ ἄν ἦταν κάτω ἀπό στέγη, γιατί παντοῦ ἔβλεπε μόνο φῶς καί δέν ἤξερε μήτε ἄν πατοῦσε στή γῆ. Οὔτε φόβο εἶχε μήπως πέσει, οὔτε καμμία φροντίδα τοῦ κόσμου, οὔτε τίποτε ἄλλο ἀπό ὅσα ταιριάζουν σέ ἀνθρώπους πού ἔχουν σῶμα περνοῦσε ἀπό τό λογισμό του. Ἀλλά μένοντας τελείως μέσα στό ἄϋλο φῶς, τοῦ φαινόταν πώς ἔγινε καί αὐτό φῶς καί λησμόνησε ὅλο τόν κόσμο κι ἦταν ὅλος γεμάτος ἀπό δάκρυα κι ἀπό ἀνέκφραστη χαρά και ἀγαλλίαση. Καί ὕστερα ἀπό τοῦτο ἀνέβηκε ὁ νοῦς του στόν οὐρανό κι ἐκεῖ εἶδε ἄλλο φῶς λαμπρότερο ἀπό τό γύρω του· καί κοντά σ’ ἐκεῖνο τό φῶς τοῦ φάνηκε νά στέκεται ὁ ἅγιος καί ἰσάγγελος ἐκεῖνος γέροντας πού τοῦ ἔδωσε, ὅπως εἴπαμε, τήν ἐντολή καί τό βιβλίο.

Ἐγώ λοιπόν, καθώς τά ἄκουσα ἀπό τό νέο, σκέφτηκα ὅτι καί ἡ πρεσβεία τοῦ ἁγίου ἐκείνου θά εἶχε συνεργήσει πολύ σέ τοῦτο καί ὅτι ὁ Θεός πάλι θά οἰκονομήσε νά δείξει στό νέο σέ ποιό ὕψος ἀρετῆς βρισκόταν ὁ Ἅγιος ἐκεῖνος, ὅπως ἔλεγε, ἦταν γεμᾶτος ἀπό χαρά καί θαυμασμό καί ἔκπληξη καί δάκρυζε ἀπό τήν καρδιά του· καί μαζί μέ τά δάκρυα ἀκολουθοῦσε ὁ πετεινός, δείχνοντας τή μέση τῆς νύχτας· καί σέ λίγο σήμαναν οἱ ἐκκλησίες γιά τόν Ὄρθρο. Καί σηκώθηκε ὁ νέος γιά νά ψάλλει κατά τήν συνήθειά του, χωρίς νά σκεφτεῖ καθόλου τόν ὕπνο ἐκείνην τή νύχτα.

Αὐτά ἔγιναν ὅπως ὁ Θεός γνωρίζει, ὁ ὁποῖος καί τά πραγματοποίησε γιά λόγους πού μόνο Ἐκεῖνος ξέρει, ἐνῶ ὁ νέος δέν ἔκανε τίποτε περισσότερο ἀπό ὅσα ἀκούσατε, πλήν εἶχε ὀρθή πίστη καί ἀδίστακτη ἐλπίδα. Καί μήν πεῖ κανείς, πώς ἐκεῖνος τά ἔκανε αὐτά γιά νά δοκιμάσει· γιατί αὐτός μήτε μέ τό λογισμό του εἶπε μήτε κἄν σκέφτηκε κάτι τέτοιο, ἐπειδή ὅποιος δοκιμάζει ἤ πειράζει τόν Θεό, δέν ἔχει πίστη. Ἀλλά ἀπορρίπτοντας ὁ νέος ἐκεῖνος κάθε ἄλλον ἐμπαθῆ καί φιλήδονο λογισμό, φρόντιζε τόσο πολύ, ὅπως ἔλεγε μέ ὅρκο, νά πραγματοποιεῖ ἐκεῖνα πού τοῦ ἔλεγε ἡ συνείδησή του, ὥστε σέ ὅλα τά ἄλλα αἰσθητά πράγματα τοῦ κόσμου νά εἶναι σάν ἀναίσθητος καί δέν ἤθελε μήτε νά φάει ἤ νά πιεῖ ἡδονικά ἤ συχνότερα. 

Ἀκούσατε, ἀδελφοί μου, τί κατορθώνει ἡ πίστη στό Θεό, ὅταν βεβαιώνεται μέ τά ἔργα; Καταλάβατε πώς μήτε ἡ νεότητα εἶναι ἀπορριπτέα, μήτε τό γῆρας ὠφέλιμα, ἄν λείπει ἡ σύνεση καί ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ; Μάθατε ὅτι μήτε ἡ παραμονή στήν πόλη μᾶς ἐμποδίζει νά ἐργαστοῦμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ἄν ἔχομε προθυμία καί ἐγρήγορση, μήτε ἡ ἡσυχία καί ἡ ἀναχώρηση ἀπό τόν κόσμο μᾶς ὠφελοῦν ἄν βρισκόμαστε σέ ραθυμία καί ἀμέλεια; ὅλοι μας ἀκοῦμε γιά τόν Δαβίδ καί θαυμάζομε καί λέμε ὅτι ἕνας Δαβίδ ἔγινε κι ὄχι ἄλλος· καί νά πού σέ τοῦτο τό νέο συνέβη κάτι περρισσότερο ἀπό τό Δαβίδ. Γιατί ὁ Δαβίδ ἔλαβε τή μαρτυρία ἀπό τόν ἴδιο τό Θεό, χρίστηκε προφήτης καί βασιλιάς, ἔγινε μέτοχος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κι εἶχε λάβει πολλές ἀποδείξεις περί Θεοῦ. Ὅταν λοιπόν ἁμάρτησε κι ἔχασε τη χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τό ἀξίωμα τῆς προφητείας καί ἀποξενώθηκε ἀπό τή συναναστροφή τοῦ Θεοῦ, τί τό παράδοξο πού τά ζήτησε πάλι, ὅταν ἔφερε στό νοῦ του τή χάρη ἀπό τήν ὁποία ξέπεσε; Ὁ νέος ὅμως αὐτός τίποτε τέτοιο δέν εἶχε σκεφτεῖ ποτέ, ἀλλά ἦταν προσηλωμένος μόνο στά κοσμικά πράγματα κι ἔβλεπε μόνο τά πρόσκαιρα καί ἡ διάνοιά του δέν εἶχε φανταστεῖ τίποτε ἀνώτερο ἀπό τά γήινα· καί, τί θαυμαστά τά κρίματά Σου, Κύριε!, μόνο ἄκουσε γι’ αὐτά κι εὐθύς πίστεψε. Καί τότε πολύ πίστεψε, ὥστε νά παρουσιάσει καί ἔργα πού ἁρμόζουν στήν πίστη, μέ τά ὁποῖα ἡ διάνοιά του πῆρε φτερά καί ἔφτασε στούς οὐρανούς κι ἔκανε τή Μητέρα τοῦ Χριστοῦ νά τόν εὐσπλαχνιστεῖ καί μέ τήν πρεσβεία της ἐξιλέωσε τό Θεό καί κατέβασε ὥς αὐτόν τή χάρη τοῦ Πνεύματος· καί αὐτή τόν δυνάμωσε νά φτάσει ὥς τόν οὐρανό καί τόν ἀξίωσε νά δεῖ φῶς, τό ὁποῖο ὅλοι τό ἐπιθυμοῦν μά πολύ λίγοι τό πετυχαίνουν.

Ὁ νέος αὐτός πού μήτε χρόνους πολλούς νήστεψε, μήτε ποτέ κοιμήθηκε στό ἔδαφος, μήτε φόρεσε τρίχινα ροῦχα, μήτε τή μοναχική κουρά ἔλαβε, μήτε ἀπό τόν κόσμο ἀναχώρησε σωματικά, ἀλλά μόνο πνευματικά· μόνο ἀγρύπνησε λίγο, καί φάνηκε ἀνώτερος ἀπό τόν Λώτ στά Σόδομα. Ἤ μᾶλλον, ἔγινε ἄγγελος μέσα σέ σῶμα, πού ἐνῶ οἱ ἄλλοι τόν ψηλαφοῦσαν καί τόν ἔβλεπαν, ἦταν ἐντούτοις ἀκράτητος καί ἀσύλληπτος, ἄνθρωπος στό φαινόμενο καί ἄσαρκος στό νοούμενο, βλεπόμενος ἀπό ὅλους καί μόνος εὑρισκόμενος μέ μόνο τόν παντογνώστη Θεό. Γι’ αὐτό καί μέ τή δύση τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου τόν ἔλουσε τό γλυκύ φῶς τοῦ νοητοῦ Ἡλίου, καί πολύ εὔλογα· γιατί ἡ ἀγάπη του πρός τόν ζητούμενο Θεό τόν ἔβγαλε τελείως ἀπό τόν κόσμο καί ἀπό τήν ἴδια του τή φύση καί ἀπό ὅλα τά πράγματα καί τόν ἔκανε ὅλον πνευματικό καί ὅλον φῶς, καί μάλιστα ἐνῶ κατοικοῦσε μέσα στήν πόλη κι εἶχε τήν ἐπιστασία ἑνός ἀρχοντικοῦ καί φρόντιζε γιά δούλους καί ἐλεύθερους καί ἔκανε καί ἔπραττε ὅλα ὅσα ἁρμόζουν στό βίο.

Ἀλλά εἶναι ἀρκετά αὐτά πού εἴπαμε καί γιά ἔπαινο τοῦ νέου καί γιά παρακίνηση δική σας στόν πόθο καί τή μίμηση του, ἤ θέλετε νά σᾶς πῶς καί ἄλλα μεγαλύτερα, τά ὁποῖα ἴσως δέν μπορέσει νά δεχτεῖ ἡ ἀκοή σας; Ὅμως τί ἄλλο θά βρεθεῖ μεγαλύτερο ἤ τελειότερο ἀπό αὐτό; Σίγουρα, δέν ὑπάρχει ἄλλο μεγαλύτερο, καθώς λέει ὁ Θεολόγος Γρηγόριος: «Ἀρχή τῆς σοφίας εἶναι ὁ φόβος τοῦ Κυρίου. Ὅπου εἶναι ὁ φόβος, ἐκεῖ καί ἡ φύλαξη τῶν ἐντολῶν· καί ὅπου ἡ φύλαξη τῶν ἐντολῶν, ἐκεῖ καί ἡ κάθαρση τῆς σάρκας, ἡ ὁποία εἶναι ἕνα νέφος ἐμπρός στήν ψυχή καί δέν τήν ἀφήνει νά δεῖ καθαρά τή λάμψη τή θεϊκή· κι ἐκεῖ πού εἶναι ἡ κάθαρση, ἐκεῖ καί ἡ ἔλλαμψη. Καί ἡ ἔλλαμψη εἶναι ἡ ἱκανοποίηση τοῦ πόθου αὐτῶν πού ποθοῦν τά μέγιστα ἤ τό μέγιστο ἤ αὐτό πού εἶναι πάνω ἀπό μέγα.» Λέγοντας αὐτά φανέρωσε ὅτι ὁ φωτισμός τοῦ Πνεύματος εἶναι τέλος ἀτελές κάθε ἀρετῆς, καί ὅποιος ἔρθει σ’ αὐτόν, ἔφτασε στό τέλος καί τό πέρας ὅλων τῶν αἰσθητῶν καί βρῆκε τήν ἀρχή τῆς γνώσεως τῶν πνευματικῶν

 Αὐτά εἶναι, ἀδελφοί μου, τά θαυμάσια τοῦ Θεοῦ· γιά τοῦτο φανερώνει ὁ Θεός τούς κρυπτόμενους Ἁγίους Του, ὥστε ἄλλοι νά τούς μιμηθοῦν καί ἄλλοι νά μείνουν ἀναπολόγητοι. Γιατί κι ἐκεῖνοι πού βρίσκονται μέσα στούς περισπασμούς καί ὅσοι εἶναι στά κοινόβια, τά ὄρη καί τά σπήλαια καί πολιτεύονται ὅπως πρέπει, σώζονται καί ἀξιώνονται νά λάβουν ἀπό τό Θεό μεγάλα καλά, γιά μόνη τήν πίστη τους πρός Αὐτόν, ἔτσι ὥστε ὅσοι ἀποτυγχάνουν ἀπό ραθυμία, νά μήν ἔχουν νά ποῦν τίποτε τήν ἡμέρα τῆς Κρίσεως. Γιατί, ἀδελφοί μου, δέν ψεύδεται Αὐτός πού ὑποσχέθηκε νά σώζει γιά μόνη τήν πίστη πρός Αὐτόν. Λοιπόν λυπηθῆτε τόν ἑαυτό σας καί ἐμᾶς πού σᾶς ἀγαποῦμε καί συχνά θρηνοῦμε καί κλαῖμε γιά χάρη σας, γιατί τέτοιοι προστάζει νά εἴμαστε ὁ σπλαγχνικός καί ἐλεήμων Θεός, καί πιστεύοντας ὁλόψυχα στόν Κύριο, ἀφῆστε τή γῆ κι ὅλα ὅσα παρέρχονται, καί προσέλθετε καί κολληθεῖτε σ’ Αὐτόν, γιατί λίγο ἀκόμη καί ὁ οὐρανός μέ τή γῆ θά παρέλθουν, καί ἔξω ἀπό τό Θεό δέν ὑπάρχει οὔτε στάση οὔτε πέρας οὔτε κατάληξη τῆς πτώσεως τῶν ἁμαρτωλῶν. Ἀφοῦ δηλαδή ὁ Θεός εἶναι ἀχώρητος καί ἀκατάληπτος, πές μου, ἄν μπορεῖς, ποῦ θά βρεθεῖ τόπος γιά ὅσους ἐκπίπτουν ἀπό τή βασιλεία Του;

Αὐτά τά ἔγραψα ὄχι γιά νά ἐμποδίσω τήν ἀναχώρηση ἀπό τόν κόσμο καί νά προβάλλω τή ζωή μέσα σ’ αὐτόν, ἀλλά γιά νά πληροφορήσω ὅλους ὅσοι διαβάζουν τήν παροῦσα διήγηση, πώς ἐκεῖνος πού θέλει νά κάνει τό ἀγαθό, ἔλαβε καί τη δύναμη ἀπό τό Θεό νά μπορεῖ νά τό κάνει σέ κάθε τόπο Γιά τοῦτο, ἀδελφοί μου ἐν Χριστῶ, σᾶς παρακαλῶ ἄς τρέξομε κι ἐμεῖς μέ κόπο τό δρόμο τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, καί δέν πρόκειται νά καλύψει ἡ ντροπή τά πρόσωπά μας. Γιατί ὅπως ὁ Χριστός ἀνοίγει τίς πύλες τῆς βασιλείας Του σέ καθένα πού χτυπᾶ ἐπίμονα, καί δίνει τό εὐθές καί πανάγιο Πνεῦμα σέ καθένα πού γυρεύει, καί εἶναι ἀδύνατο, ἐκεῖνος πού ζητᾶ ὁλοψύχως, νά μή βρεῖ τόν πλοῦτο τῶν χαρισμάτων Του, ἔτσι κι ἐσεῖς θά ἐντρυφήσετε στά ἀπόρρητα ἀγαθά Του, τά ὁποῖα ἑτοίμασε γι’ αὐτούς πού τόν ἀγαποῦν, τώρα βέβαια ἐν μέρει καί μέ πνευματική σοφία, κατά τόν μέλλοντα ὅμως αἰώνα ὁλοκληρωτικά, μαζί μέ ὅλους τούς Ἁγίους, μέ τή χάρη τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου μας. Σ’ Αὐτόν ἀνήκει ἡ δόξα στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ὁ Ἀόρατος Πόλεμος 

Τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου 

Περί τοῦ πῶς πρέπει νά κυβερνῶμεν τήν γλῶσσάν μας

Ἀνάγκη μεγίστη εἶναι νά κυβερνᾶ τις καθώς πρέπει τήν γλῶσσάν του καί νά τήν χαλινώνη. Διότι κάθε ἕνας κλίνει πολύ εἰς τό νά τήν ἀφίνη νά τρέχη καί νά ὁμιλῆ δι’ ἐκεῖνα, πού δίδουν εὐχαρίστησιν εἰς τάς αἰσθήσεις μας· ἡ πολυλογία τίς περισσότερες φορές προέρχεται ἀπό μίαν ὑπερηφάνειαν· ἀπό τῆς ὁποίας, φανταζόμενοι ἡμεῖς πώς ξεύρομεν πολλά, καί συναρεσκόμενοι εἰς τήν γνώμην μας βιαζόμεθα μέ πολλές ἀναδευτερώσεις λόγων, νά ἐντυπώσωμεν τήν γνώμην μας ταύτην εἰς τάς καρδίας τῶν ἄλλων, διά νά φανῶμεν εἰς αὐτούς διδάσκαλοι, σάν νά ἔχουν χρείαν νά μάθουν ἀπό ἡμᾶς· καί μάλιστα τήν τοιαύτην ὑπερηφάνειαν δείχνομεν, ὅταν τούς διδάσκωμεν χωρίς αὐτοί νά μᾶς ἐρωτήσουν πρότερον.

Τά κακά, πού γεννῶνται ἀπό τήν πολυλογίαν, δέν εἶναι δυνατόν νά τά περιγράψω μέ ὀλίγα λόγια· ἡ πολυλογία εἶναι μήτηρ τῆς ἀκηδίας· ὑπόθεσις ἀγνωσίας καί μωρίας· θύρα τῆς καταλαλιᾶς· ὑπηρέτης τῶν ψευμάτων καί ψυχρότητος τῆς εὐλαβοῦς θερμότητος· τά πολλά λόγια δυναμώνουν τά πάθη καί ἀπό αὐτά κινεῖται μετά ταῦτα ἡ γλῶσσα μέ περισσοτέραν εὐκολίαν εἰς τό ἀδιάκριτον συνομίλημα. Διά τοῦτο καί ὁ Ἀπόστολος Ἰάκωβος θέλοντας νά φανερώση πόσον δύσκολον εἶναι τό νά μήν ἁμαρτάνη τις εἰς λόγια πού λαλεῖ, εἶπε πώς τοῦτο εἶναι μόνον τῶν τελείων ἀνδρῶν· «εἴ τις ἐν λόγω οὐ πταίει οὗτος τέλειος ἀνήρ, δυνατός χαλιναγωγῆσαι καί ὅλον τό σῶμα» (γ΄ 2). Διότι ἀφοῦ ἡ γλῶσσα ἀρχίσει μίαν φοράν νά λαλῆ, τρέχει ὡς ἀχαλίνωτον ἄλογον καί δέν ὁμιλεῖ μόνον τά καλά καί πρέποντα, ἀλλά καί τά κακά· δι’ ὅ καί ὀνομάζεται αὕτη ἀπό τόν αὐτόν Ἀπόστολον «ἀκατάσχετον κακόν, μεστή ἰοῦ θανατηφόρου». Ὅθεν συμφώνως καί ὁ Σολομών εἶπεν, ὅτι ἀπό τήν πολυλογίαν δέν θέλεις φύγει τήν ἁμαρτίαν· «ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξη ἁμαρτίαν» (Παρ. ι’ 20). Καί διά νά εἰποῦμεν γενικῶς, ὅποιος ὁμιλεῖ πολλά δίδει σημεῖον πώς εἶναι ἀμαθής· «ὁ ἄφρων πληθύνει λόγους» (Ἐκκλ. ι΄ 14).

Μήν ἁπλωθῆς εἰς μακράς συνομιλίας μέ ἐκεῖνον, πού σέ ἀκούει μέ κακήν ὄρεξιν, διά νά μή τόν ἀηδιάσης καί τόν κάμης νά σέ συχαθῆ, ὡς γέγραπται: «Ὁ πλεονάζων λόγον, βδελυχθήσεται» (Σειράχ κεφ. 7). Ἀπόφευγε νά ὁμιλῆς αὐστηρῶς καί μεγαλοφώνως. Διότι καί τά δύο εἶναι πολύ μισητά καί δίδουν ὑποψίαν, πώς εἶσαι μάταιος καί ἔχεις μεγάλην ὑπόληψιν διά λόγου σου· μήν ὁμιλῆς ποτέ διά τόν ἑαυτόν σου καί διά τάς ὑποθέσεις σου ἤ διά τούς συγγενεῖς σου, πάρεξ ὅταν εἶναι ἀνάγκη καί ὅσον ἠμπορεῖς περισσότερον μέ συντομίαν καί βραχυλογίαν. Καί ἄν σοῦ φανῆ, πώς ἄλλοι ὁμιλοῦν διά τόν ἑαυτόν τους περιττῶς, ἐσύ βιάσου νά μή τούς μιμηθῆς, καί ἄν ὑποτεθῆ ὅτι τά λόγια τους φαίνονται ταπεινά καί τοῦ ἑαυτοῦ των κατηγορητικά. Διά δέ τόν πλησίον σου καί δι’ ὅσα ἀνάγονται εἰς αὐτόν, ὁμίλει ὅσον ὀλιγώτερον ἠμπορεῖς, ὅταν καί ἐκεῖ πού χρειάζεται διά τό καλόν του.

Διά τόν Θεόν ὁμίλει μέ ὅλην σου τήν ἔφεσιν· καί μάλιστα διά τήν ἀγάπην καί ἀγαθότητά του. ἀλλά μέ φόβον στοχαζόμενος, πώς ἠμπορεῖς νά σφάλης ἀκόμη καί εἰς τοῦτο. Ὅθεν καλλίτερα ἀγάπα νά προσέχης, ὅταν ἄλλοι ὁμιλοῦν περί τούτων, φυλάττων τούς λόγους των εἰς τά ἐνδότερα τῆς καρδίας σου. Διά δέ τά ἄλλα, πού ὁμιλοῦν, μόνον ὁ ἦχος τῆς φωνῆς ἄς πλήττη τήν ἀκοήν σου· ἀλλ΄ ὁ νοῦς σου ἄς στέκεται ἀνυψωμένος εἰς τόν Θεόν. Ἀλλά καί ὅταν ἀκόμη εἶναι χρεία νά ἀκούσης ἐκεῖνον, πού ὁμιλεῖ, διά νά καταλάβης καί νά τοῦ ἀποκριθῆς, καί τότε μή παραλείψης ἐν τῶ μεταξύ νά δώσης κανένα βλέμμα μέ τόν λογισμόν εἰς τόν οὐρανόν, ὅπου κατοικεῖ ὁ Θεός σου· καί στοχάσου τό ὕψος του, καί πώς αὐτός βλέπει πάντοτε τήν οὐτιδανότητά σου, ἐξέταζε καλῶς ἐκεῖνα, πού ἔρχονται εἰς τήν καρδίαν σου διά νά εἰπῆς, προτοῦ νά περάσουν εἰς τήν γλῶσσαν· καί θέλεις εὕρει πολλά, πού εἶναι καλλίτερο νά μή βγοῦν ἀπό τό στόμα σου· ἀλλά πρός τούτοις ἤξευρε, ὅτι καί ἀπό ἐκεῖνα, πού στοχάζεσαι, πώς εἶναι καλά νά εἰπῆς, εἶναι πολύ καλλίτερον νά τά ἐνταφιάσης εἰς τήν σιωπήν· καί θέλεις τό γνωρίσει ἀφοῦ περάση ἐκείνη ἡ συνομιλία.

Ἡ σιωπή εἶναι μεγάλη δυνάμωσις τοῦ Ἀοράτου Πολέμου καί μία βεβαία ἐλπίς τῆς νίκης· ἡ σιωπή εἶναι πολύ ἠγαπημένη ἀπό ἐκεῖνον, πού δέν θαρρεύει εἰς τόν ἑαυτόν του, ἀλλά ἐλπίζει εἰς τόν Θεόν· εἶναι διαφυλακτική τῆς ἱερᾶς προσευχῆς καί θαυμαστή βοήθεια εἰς τήν γύμνωσιν τῶν ἀρετῶν, καί πρός τούτοις εἶναι σημεῖον φρονιμάδας. Διότι ἄν καί ἄλλος σιωπᾶ, συμβαίνει διότι δέν ἔχει λόγον νά εἰπῆ· ἔσται σιωπῶν, οὐ γάρ ἔχει ἀπόκρισιν»· (Σειράχ κ΄ 5)· καί ἄλλος διότι φυλάττει τόν ἁρμόδιον καιρόν διά νά ὁμιλήση. «Καί ἔστι σιωπῶν, εἰδώς καιρόν» (αὐτόθι). Καί ἄλλος δι’ ἄλλας αἰτίας, γενικῶς ὅμως ὅποιος σιωπᾶ δείχνει, πώς εἶναι φρόνιμος καί σοφός· «ἔστι σιωπῶ καί αὐτός φρόνιμος»· (Σειρ. ιθ΄ 27). «Καί ἔστι σιωπῶ καί εὑρισκόμενος σοφός» (Σειρ. κ΄ 4)

Διά νά συνηθίσης νά σιωπᾶς συλλογίσου πολλάκις τάς ζημίας καί τούς κινδύνους τῆς πολυλογίας καί τά μεγάλα καλά τῆς σιωπῆς καί αὐτούς δέ τούς τρεῖς τρόπους· ἤτοι τό νά ἀνεβαίνη κανείς ἀπό τά αἰσθητά εἰς τήν θεωρίαν τοῦ Θεοῦ, εἰς τήν θεωρίαν τοῦ ἐνσαρκωμένου Λόγου καί εἰς τόν τῶν ἠθῶν στολισμόν, ἠμποροῦν νά μεταχειρίζωνται ἐκεῖνοι, πού ἔχουν γνῶσιν, διάκρισιν καί δύναμιν εἰς τόν λογισμόν, διά νά διορθώνουν τάς αἰσθήσεις των μέ αὐτούς. Ὅσοι δέ γνῶσιν τοιαύτην δέν ἔχουν καί δύναμιν, οὗτοι κατ’ ἄλλον τρόπον ἠμποροῦν νά διορθώνουν τάς αἰσθήσεις των δηλ. μέ ὅλην τους τήν δύναμιν ἀπό ὅλα ἐκεῖνα τά αἰσθητά, πού ἠμποροῦν νά βλάπτουν τήν ψυχήν των.

«ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ» 

Ἑβδομαδιαῖον Θρησκευτικόν Περιοδικόν Ὀρθοδόξου Οἰκοδομῆς. Ἐκδότης

: + Ὁ Λαρίσης & Τυρνάβου Ἀμφιλόχιος τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. 

Εὐλογίας χάριν. 

Συντάσσεται ὑπό ἐπιτροπῆς.