Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΙΣ ΕΠΑΛΞΕΙΣ!

 Τὸ δημοψήφισμα τοῦ 1950: ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Κύπρου στὶς ἐπάλξεις! 

Κυπριακὲ λαέ, καλεῖσαι ὅπως ἡνωμένος καὶ ἀδιάσπαστος ἐπιτελέσεις καὶ τώρα τὸ πρὸς τὴν δούλην πατρίδα σου καθῆκον μετ’ ἐνθουσιασμοῦ. Δι’ Ἕνωσιν καὶ μόνον Ἕνωσιν ἠγωνίσθης ἐπὶ τόσα ἔτη. Ἕνωσιν καὶ μόνον Ἕνωσιν καλεῖσαι νὰ ἐπισφραγίσεις διὰ τῆς ψήφου σου. Ἐμπρὸς Κύπριοι, ὅλοι εἰς τὰ ἐπάλξεις διὰ τὴν μάχην τοῦ Δημοψηφίσματος, διὰ τὴν ἐθνικήν μας ἀποκατάστασιν, διὰ τὴν Ἕνωσιν μὲ τὴν ἀθάνατον Μητέρα Ἑλλάδα». 

Μετὰ τὸ τέλος τοῦ Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οἱ φιλελεύθεροι ἀποικιοκράτες Βρετανοὶ ἀρνήθηκαν στὴν Κύπρο τὴν ἐθνική της ἐλευθερία παρὰ τὶς γενικόλογες διακηρύξεις, τὶς ὁποῖες ὡς νικητὲς τοῦ πολέμου αὐτάρεσκα ἐξέφραζαν, περὶ "ἐλευθερίας" καὶ "αὐτοδιάθεσης" τῶν λαῶν. Οἱ στυγνοὶ τύραννοι ἀρκέστηκαν μονάχα στὴν πρόταση παραχώρησης ἑνὸς συντάγματος περιορισμένης αὐτοδιοικήσεως καὶ αὐτονομίας, ἐξισώνοντας νομικὰ καὶ πολιτικὰ τὸν κατὰ συντριπτικὴ πλειονότητα Ἑλληνικὸ λαὸ μὲ τοὺς ἐλάχιστους τούρκους τῆς νήσου. Οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου ὅμως ἐπιθυμοῦν τὴν Ἕνωση μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα καὶ ὄχι τὴν "αὐτονομία" ποὺ σερβίρουν ὡς "λύση" οἱ ἐπὶ δεκαετίες δυνάστες τοῦ λαοῦ. Ὁ σκοπὸς ὅλων τῶν ἀγώνων καὶ τῶν θυσιῶν δὲν θὰ ἐκπληρωνόταν μὲ πολιτειακὰ ἡμίμετρα ἀλλὰ μόνο μὲ τὴν πεμπτουσία τῆς ἀληθινὰ πατριωτικῆς πολιτικῆς, τὴν Ἕνωση! 

Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1950 διενεργήθηκε τὸ δημοψήφισμα γιὰ τὴν ἔκφραση τῆς βούλησης τοῦ κυπριακοῦ λαοῦ. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς ὁ κύριος φορέας τῆς Ἐθναρχικῆς παράταξης, ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλία τῆς ὀργάνωσης τοῦ δημοψηφίσματος. Τὸ ἑνωτικὸ δημοψήφισμα ἀποτελεῖ σταθμὸ στὴν ἱστορία τοῦ κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ, καθὼς πρόκειται γιὰ τὴν πρώτη μεγάλη προσπάθεια διεθνοποίησης τοῦ ζητήματος ἀπὸ τὶς πολιτικὲς δυνάμεις τοῦ νησιοῦ. Αὐτὸ τὸ ἐγχείρημα εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσει τὶς ἀντικειμενικὲς δυσκολίες τῆς παγκόσμιας συγκυρίας στὶς ἀπαρχὲς τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου, μὲ τὴν προσοχὴ τῆς κοινῆς γνώμης ἀποσπασμένη σὲ διάφορα μέτωπα σύγκρουσης τῶν δορυφόρων τῶν δυὸ ὑπερδυνάμεων τῆς ἐποχῆς ἀνὰ τὴν ὑφήλιο. 

Στὶς ἀρχὲς Δεκεμβρίου τοῦ 1949 ἐκδίδεται ἀπὸ τὸ Ἐθναρχικὸ Συμβούλιο ἐγκύκλιος ἡ ὁποία ἐνημερώνει τὸν λαὸ γιὰ τὴν διεξαγωγὴ τοῦ ἱστορικοῦ δημοψηφίσματος. Ἡ διαδικασία προκηρύχθηκε γιὰ τὰ μέσα Ἰανουαρίου τοῦ 1950. Τὸ δημοψήφισμα προγραμματίστηκε νὰ διεξαχθεῖ σὲ δυὸ διαδοχικὲς Κυριακές, στὶς 15 καὶ 22 Ἰανουαρίου, ὑπὸ τὴν μορφὴ τῆς συλλογῆς ὑπογραφῶν στὶς κατὰ τόπους ἐνορίες, ἀμέσως μετὰ τὴν καθιερωμένη πρωινὴ κυριακάτικη δοξολογία. Οἱ Ἕλληνες τῆς νήσου θὰ ἐνέκριναν τὸ ἑνωτικὸ αἴτημα ὑπογράφοντας σὲ εἰδικὰ φύλλα στὰ ὁποῖα ἀναγραφόταν ὡς ὑπέρτιτλος μὲ κεφαλαῖα γράμματα: «ΑΞΙΟΥΜΕΝ ΤΗΝ ΕΝΩΣΙΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ». 

Στοὺς ναοὺς τῶν πόλεων καὶ τῶν χωριῶν ἡ συμμετοχὴ ἦταν συγκλονιστικὰ μεγάλη. Οἱ καμπάνες τῶν ἐκκλησιῶν ἠχοῦσαν χαρμόσυνα, ἐνῷ ἡ ἴδια ἡ διαδικασία τοῦ δημοψηφίσματος εἶχε πάρει τὴν μορφὴ μιᾶς ἐπιβλητικῆς ἱεροτελεστίας. Ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς κυπριακὸς λαός, ἀνεξαρτήτως ἡλικίας καὶ κοινωνικῆς τάξης κατευθύνονταν στοὺς ναούς. Στοὺς δρόμους, στὶς πλατεῖες, στὰ προαύλια καὶ στὰ διάφορα σωματεῖα, o ἐνθουσιασμὸς ἦταν διάχυτος. Ὁ παλλαϊκὸς πόθος γιὰ τὴν Ἕνωση, ἀλώβητος καὶ ἄσβεστος, πλημμύριζε τὶς καρδιὲς τῶν συμπατριωτῶν μας στὸ νησὶ τῆς Ἀφροδίτης. 

Ἡ πάνδημος συμμετοχὴ καὶ τὸ ἀδιαφιλονίκητο ἀποτέλεσμα τοῦ δημοψηφίσματος συγκλόνισε ὁλόκληρο τὸν Ἑλληνισμό. Ὅλες οἱ ἐνδείξεις ἔτειναν πρὸς τὴν τελικὴ πραγματοποίηση ἑνὸς ἐθνικοῦ ὀνείρου. Συνολικὰ ὑπέγραψαν ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως 215.108 Κύπριοι ἀπὸ τοὺς 224.757, ἕνας ἀριθμὸς ποὺ ἀντιστοιχεῖ ποσοστιαῖα στὸ 95.7% ἐπί των ψηφισάντων. Οἱ κατάλογοι τοῦ δημοψηφίσματος ἐγκρίθηκαν εἰς τετραπλοῦν ὥστε νὰ προκύψουν τέσσερις τόμοι ἀντιγράφων. Ὁ ἕνας τόμος θὰ ἔμενε στὴν κατοχὴ τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς τῆς Κύπρου, καὶ οἱ ὑπόλοιποι τρεῖς τόμοι θὰ προορίζονταν γιὰ ἀποστολὴ στὴν Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, στὴν ἀγγλικὴ κυβέρνηση καὶ στὸν Ὀργανισμὸ Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἀντίστοιχα. 

Γρήγορα σχηματίστηκαν ἀντιπροσωπεῖες οἱ ὁποῖες εἶχαν στόχο νὰ προβάλλουν καὶ νὰ ἀξιοποιήσουν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δημοψηφίσματος. Οἱ δεξιὲς δυνάμεις τῆς νήσου ἀνέλαβαν τὴν διπλωματικὴ ἀποστολὴ στὶς χῶρες τοῦ λεγόμενου δυτικοῦ κόσμου, ἐνῷ καὶ οἱ ἀριστερὲς δυνάμεις ἀκόμα, ἔστω καὶ καιροσκοπικὰ συρόμενοι ἀπὸ τὶς ἐξελίξεις, προσπάθησαν ἐκείνη τὴν ἐποχὴ νὰ διαμορφώσουν κλίμα ὑπὲρ τῶν αἰτημάτων τοῦ κυπριακοῦ λαοῦ στὶς χῶρες τοῦ ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Οἱ ἐπισκέψεις στὸ Λονδῖνο ἀπέβησαν ἄκαρπες, ἀντιμετωπίζοντας ὅπως ἦταν λογικὸ μιὰ πλήρη ἄρνηση ἀναγνώρισης τῶν ἀποτελεσμάτων. Οἱ Ἄγγλοι, ἀναμενόμενα ἀσυγκίνητοι, δὲν ἔδειξαν νὰ ἔχουν τὴν διάθεση νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ νησί, ἐνῷ καὶ ὁ βρετανὸς κυβερνήτης τῆς Κύπρου Andrew Wright δήλωνε κατηγορηματικὰ πὼς γιὰ τὴν κυβέρνησή του τὸ κυπριακὸ ζήτημα ἦταν κλειστό. 

Ἡ πολιτικὴ τοῦ ἀστικοῦ κράτους τοῦ κέντρου καὶ τῆς δεξιᾶς, τοῦ δυτικοῦ προτεκτοράτου τῶν Ἀθηνῶν, δὲν εὐνόησε πολὺ περισσότερο τὸν Ἐθνικὸ σκοπὸ τῆς Ἑνώσεως γιὰ τὸν ὁποῖον ἀγωνίζονταν οἱ Κύπριοι ἀδερφοί μας. Χαρακτηριστικότατη ἦταν ἡ δήλωση τοῦ τότε ἀντιπροέδρου τῆς ἑλλαδικῆς κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος δήλωνε ὅτι «ἡ Ἑλλὰς ἀναπνέει σήμερον μὲ δυὸ πνεύμονας, τὸν μὲν ἀγγλικόν, τὸν δὲ ἀμερικανικόν. Δὲν ἠμπορεῖ λόγῳ τοῦ Κυπριακοῦ, νὰ διακινδυνεύσει ἀπὸ ἀσφυξίαν.». Αὐτὴ ἡ ἐπιφυλακτική, ἕως προδοτικὴ στάση ἀδράνειας ποὺ πρέσβευε αὐτὴ ἡ τοποθέτηση ὑποτέλειας, ἀνατράπηκε πλήρως ἀπὸ τὴν θέρμη μὲ τὴν ὁποία ἀγκάλιασε ὁ λαὸς τῆς Μητέρας Ἑλλάδος τὸν ἑνωτικὸ ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ τὴν τεράστια βαρύτητα καὶ δημοσιότητα ποὺ ἐκεῖνος ἀπέκτησε στὸν ἑλληνικὸ Τύπο. 

Ἡ βουλὴ τῆς κυβερνήσεως Πλαστήρα, κατόπιν μαζικότατων συλλαλητηρίων σὲ πολλὲς πόλεις καὶ ὑπὸ τὸ βάρος τῆς κοινῆς γνώμης ποὺ στήριζε αὐτὴ τὴν προσπάθεια, υἱοθέτησε τελικὰ ἕνα ψήφισμα ἐπιδοκιμαστικὸ πρὸς τὸ αἴτημα τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου. Φιλότιμες προσπάθειες καταγράφηκαν καὶ στὶς συναντήσεις ἀνθρώπων τῆς ὁμογένειας στὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, μὲ διαφωτιστικὲς ἐκστρατεῖες καὶ ἐπαφὲς μὲ ἀντιπροσώπους χωρῶν τοῦ τρίτου κόσμου στὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Οἱ συνθῆκες τοῦ περάσματος ἀπὸ τὴν μάχη μὲ τὰ πολιτικὰ μέσα στὸν ἐπαναστατικὸ ἀγῶνα πλέον ἦταν ὡριμότερες ἀπὸ ποτέ, καθὼς ἤδη εἶχαν ξεκαθαριστεῖ τὰ φίλια στρατόπεδα καὶ οἱ ἐν δυνάμει σύμμαχοι ἢ ἐχθροὶ στὸ διεθνὲς γεωπολιτικὸ στερέωμα. 

Κάπου ἐδῶ λοιπὸν ἡ ἐθνικὴ πάλη μέσῳ τῆς διπλωματίας φτάνει στὸ τέλος της. Ξεκινάει ὅμως μιὰ νέα μάχη, μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι καὶ τὴν Πίστη στὴν καρδιά. Ὁ ἡρωικότερος, ὁ εὐγενέστερος, ὁ ἁγνότερος καὶ ὁ συγκινητικότερος ἀγῶνας ποὺ γράφτηκε ποτὲ στὴν κυπριακὴ ἱστορία! Νέα παιδιά, ἀκόμα καὶ μαθητές, ἀνήλικοι ἥρωες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Γεώργιο Γρίβα ταπείνωσαν μιὰ ὁλόκληρη αὐτοκρατορία. Οἱ Ἕλληνες Ἐθνικιστὲς ἔδωσαν τὴν μάχη μέχρι θανάτου, ἄλλοι βασανίστηκαν φρικτά, ἄλλοι ἐκτελέστηκαν ἐν ψυχρῷ καὶ ἄλλοι ἀπαγχονίστηκαν. Ἡ λαχτάρα γιὰ τὴν Ἕνωση μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα μένει αἰώνια! Ὅ,τι ἀκολούθησε τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια μετὰ τὸ δημοψήφισμα ἔχει γραφτεῖ μὲ χρυσᾶ γράμματα στὴν Ἑλληνικὴ ἱστορία, μὲ τὸ ἐθνικοαπελευθερωτικὸ ἀντιαποικιοκρατικὸ ἀντάρτικο νὰ λυγίζει μιὰ αὐτοκρατορία στῆς ὁποίας τὴν ἐπικράτεια κάποτε ὁ ἥλιος δὲν ἔδυε ποτέ. 

Τὰ λόγια τοῦ λαμπροῦ ἥρωα τῆς ΕΟΚΑ, Εὐαγόρα Παλληκαρίδη, στέκουν γιὰ πάντα ὡς φάρος φωτεινὸς ποὺ καθοδηγεῖ τοὺς ἐθνικούς μας πόθους γιὰ μιὰ Μεγάλη Πατρίδα, τῆς ὁποίας ἀναπόσπαστο τμῆμα θὰ ἀποτελεῖ μιὰ Κύπρος ἐλεύθερη, ἑνιαία καὶ Ἑλληνική! 

Τὴν Κύπρο μας κι ἂν δέσανε οἱ Ἄγγλοι μ’αλυσίδα 

Ἔχει γιὰ πάντα τὴν καρδιά, πίστη σὲ μιὰ πατρίδα 

Ἡ Κύπρος κι ἂν ἐλύγισε, δὲν εἶναι σκλαβωμένη 

Ἑλληνοποὺλ’ ἀδούλωτη, πάντα ἡ ψυχὴ τῆς μένει. 

Πηγή: antepithesi.gr 

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 

https://xrisiavgi.com/2026/01/16/08/160919/