ΗΜΕΡΕΣ ΔΟΞΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ!

 26 Ἰουνίου 1913: Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Καβάλας! 

ΗΜΕΡΕΣ ΔΟΞΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Δόξα» ὑπό τον Πλωτάρχη Κριεζὴ καὶ τὰ ἀνιχνευτικὰ «Πάνθηρ» καὶ «Ἱέραξ» εἰσπλέουν στὸ λιμάνι της Καβάλας καὶ ἄγημα ἀπὸ τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Δόξα» ἀποβιβάζεται καὶ ἀπελευθερώνει τὴν πόλη ὑπὸ τὸν ἔξαλλο ἐνθουσιασμὸ τῶν κατοίκων! 

Ἡ Καβάλα καταλήφθηκε ἀπὸ τοὺς Βούλγαρους τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1912 καὶ στὶς 26 Ἰουνίου τοῦ 1913 ἐλευθερώθηκε ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στόλο, ὁ ὁποῖος ἦταν ἀγκυροβολημένος στὴ Θάσο. Ἡ ἀπελευθέρωση ἔγινε μὲ τὸ ἑξῆς τέχνασμα: παραγγέλθηκαν νὰ ἔρθουν ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη πέντε ὀπλιταγωγά. Αὐτὰ συνοδευόμενα ἀπὸ τὸ θωρηκτὸ «Ὕδρα» ἄρχισαν νὰ ἀνταλλάσσουν σήματα μὲ τὸν στόλο της Θάσου, δίνοντας τὴν ἐντύπωση τῆς ἀπόβασης. Στὸ μεταξύ, τὰ ἀντιτορπιλικὰ «Λόγχη» καὶ «Λέων» (τὰ ὁποῖα δέχτηκαν στὸ Στρυμόνα τὴν ἐπίθεση μιᾶς βουλγαρικῆς πυροβολαρχίας), μὲ τὶς ὀβίδες τὶς ὁποῖες ἔριξαν, ἀνέφλεξαν μιὰ γειτονικὴ πυριτιδαποθήκη τῆς πυροβολαρχίας. 

Ὁ βομβαρδισμὸς αὐτὸς καὶ ἡ ἀνάφλεξη τῆς πυριτιδαποθήκης διασκόρπισαν ἕνα ἀπόσπασμα πεντακοσίων ἀνδρῶν καὶ προξένησαν σύγχυση στὴ βουλγάρικη φρουρά της Καβάλας. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύχτας, οἱ ἠλεκτρικοὶ προβολεῖς τῶν μεταγωγικῶν ἐξερευνοῦσαν τὴν παραλία σὰν νὰ ζητοῦσαν σημεῖο ἀπόβασης. Οἱ ἔντρομοι Βούλγαροι, ἐρευνοῦσαν καὶ αὐτοὶ τὸν ὁρίζοντα, μὲ τὴ βοήθεια προβολέα ποὺ εἶχαν μεταφέρει ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολη. Ὕστερα, ὅλα ἐπανῆλθαν στὴ σκιά. 

Πάνω ἀπὸ δύο χιλιάδες Βούλγαροι ἐγκατέλειψαν ἄτακτα τὴν πόλη, ἐνῷ μιὰ βάρκα ἀπὸ τὴν Καβάλα ἔσπευδε στὸν Κουντουριώτη γιὰ νὰ ἀναγγείλει τὴν εὐχάριστη εἴδηση τῆς ἀποχώρησης τῶν Βούλγαρων, μαζὶ μὲ τὴ δυσάρεστη εἴδηση τῆς ἀπαγωγῆς τῶν 27 προκρίτων Καβαλιωτῶν. Ἀνάμεσα στοὺς ὁμήρους ἦταν καὶ ὁ ἐπίσκοπος Μυρέων Ἀθανάσιος. Στὶς 26 Ἰουνίου 1913 συντάχθηκε ἐπάνω στὸ θωρηκτὸ «Ἀβέρωφ» ἡ ἱστορικὴ διακήρυξη ἀπὸ τὸν Παῦλο Κουντουριώτη, ποὺ ἀπευθυνόταν πρὸς τοὺς κατοίκους της Καβάλας, ἐνῷ τὸ τορπιλοβόλο «Δόξα», ὁδηγούμενο ἀπὸ ἄριστο γνώστη τῆς ναρκοθέτησης τοῦ διαύλου, προσορμίστηκε στὴν παραλία γιὰ τὴν κατάληψη τῆς πόλης. Ὁ φόβος, ὅμως, τῆς ἐπιστροφῆς των Βούλγαρων δὲν ἐπέτρεψε τὴν ἀνάπτυξη τῆς μικρῆς ναυτικῆς δύναμης ποὺ ἐπέβαινε στὸ τορπιλοβόλο «Δόξα». Γιὰ αὐτὸ ἡ πολιτοφυλακὴ ἡ ὁποία συστάθηκε γιὰ τὴν τήρηση τῆς τάξης ἐπέβλεπε καὶ στὰ γύρω ὑψώματα, ὥστε νὰ δώσει τὸ σῆμα τοῦ κινδύνου σὲ περίπτωση ἐπανόδου των Βούλγαρων. 

Τὴν ἄλλη μέρα ἔγινε ἡ ἐπίσημη κατάληψη τῆς πόλης: «Πέμπτη 27 Ἰουνίου 1913: «Κατάληφη τῆς Καβάλας». Τὴν 9ην ὤρ. τῆς πρωίας ἀποβιβάζεται ἐκ τῶν ἀνιχνευτικῶν μας «Ἱέραξ» καὶ «Πάνθηρ» μικρὸ ἄγημα καὶ ἐπαίρεται ἐπισήμως εἰς Καβάλαν ἡ ἑλληνικὴ σημαία.» (πηγή: ἡμερολόγιο «Ἀβέρωφ»). Τὸ ναυτικὸ αὐτὸ ἄγημα, μὲ ἀρχηγὸ τὸν πλωτάρχη Ἀντώνη Κριεζή, μεταφέρθηκε μὲ βάρκες ἀπὸ τὰ ἀνιχνευτικὰ στὴν παραλία καὶ ἔγινε ἀποδεκτὸ μὲ μεγάλο ἐνθουσιασμό. Μαθητὲς τοῦ Ἡμιγυμνασίου μὲ τὸν καθηγητὴ Ἀριστοτέλη Στάνη ἀπέδωσαν τιμὲς καὶ συνόδευσαν τὸ ἄγημα μαζὶ μὲ τὸ ὑπόλοιπο πλῆθος ὡς τὸ τότε Διοικητήριο (καὶ σημερινὸ Πρωτοδικεῖο), ὅπου στὸν ἐξώστη τοῦ κτιρίου ὑψώθηκε ἡ ἑλληνικὴ σημαία. 

Τὸ ἀπόγευμα τῆς ἴδιας ἡμέρας κατέφθασε καὶ ὁ λόχος τῶν Θασίων ἐθελοντῶν, ποὺ εἶχαν ἐκπαιδευτεῖ ἀπὸ τὸν ὁπλαρχηγὸ Γιῶργο Χατζηγογούση. Ὁ ἐθελοντικὸς αὐτὸς λόχος των Θασίων, ἔσπευσε ἀμέσως στὰ περίχωρα γιὰ νὰ καταδιώξει τοὺς ὑποχωροῦντες Βούλγαρους. Σὲ ἁψιμαχία μάλιστα ποὺ ἔγινε ἔξω ἀπὸ τὸ Δοξάτο, σκοτώθηκε καὶ ὁ Θάσιος ἐθελοντὴς Καφαντάρης. Ἡ κατάληψη τῆς πόλης ἑδραιώθηκε, ὅταν κατέφθασαν καὶ τμήματα τῆς ἕβδομης Μεραρχίας, τὴν ὁποία Μεραρχία διοικοῦσαν οἱ ἀντισυνταγματάρχες Καπετανάκης καὶ Νικολάου. Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Καβάλας κρίθηκε ἀπὸ τὴ νικηφόρα προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ! 

Ὁ πίνακας εἶναι δημιουργία τοῦ εἰκαστικοῦ Βασίλειου Χατζῆ (τίτλος: Τὸ λιμάνι της Καβάλας, 1913). Ὁ Μακεδῶν ζωγράφος διακρίθηκε γιὰ τὶς πολεμικὲς θαλασσογραφίες ποὺ φιλοτέχνησε κατὰ τὴν διάρκεια τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων. 

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 

https://xrisiavgi.com/2026/06/26/14/171174/