ΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΑΝ ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΕΙΣΒΟΛΕΙΣ!
1 Ἰουλίου 1941: Ἡ ἀπελευθέρωση τῶν κομμουνιστῶν ἀπὸ τὶς κατοχικὲς δυνάμεις!
Ἡ ἀπελευθέρωση τῶν κομμουνιστῶν πὸὺ ἦταν κρατούμενοι στὴν Ἀκροναυπλία ἔλαβε χώρα τὴν 1η Ἰοὐλίου 1941 ἀπὸ τὴν γερμανικὴ διοίκηση τῶν φυλακῶν, ὕστερα ἀπὸ παρέμβαση τῆς Βουλγαρικῆς πρεσβείας. Ἡ Βουλγαρία ἦταν μέλος τοῦ ἄξονα καὶ μὶὰ ἀπὸ τὶς τρεῖς δυνάμεις κατοχῆς τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας κατὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ἡ ἀποφυλάκιση ἔγινε προκειμένου νὰ βοηθηθεῖ ἡ βουλγαρικὴ αὐτονομιστικὴ δραστηριότητα στὴ Μακεδονία, βασιζόμενη σὲ θέση τοῦ 3ου συνεδρίου τοῦ ΚΚΕ τὸ 1924 σχετικὰ μὲ τὴν ἀνεξαρτησία τῆς Μακεδονίας. Εἶχε ἀντίθετα ἀπὸ τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, καθὼς οἱ περισσότεροι ἀποφυλακισμένοι συμμετεῖχαν στὴν ἀντίσταση ὡς μέλη τοῦ ΕΑΜ καὶ τοῦ ΕΛΑΣ. Τοὐλάχιστον πέντε ἀπὸ τὸὺς εἴκοσι ἑφτὰ ἐκτελέστηκαν ἀργότερα ἀπὸ τὶς δυνάμεις κατοχῆς.
Οἱ συνθῆκες ἀποφυλάκισης
Οἱ βουλγαρικὲς ἀρχές, μὲ κίνητρο τὸν προσεταιρισμὸ τῶν δίγλωσσων τῆς Μακεδονίας, προσπάθησαν νὰ παρουσιάσουν ὅτι οἱ ἔχοντες βουλγαρικὴ συνείδηση ἦταν ἡ πολυπληθέστερη ὁμάδα τῆς Μακεδονίας. Μὲ ἀποδεικτικὸ μέσο τὴν ἁπλῆ δήλωση βουλγαρικῆς ἰδιότητας, κανονίστηκε ἡ ἀπελευθέρωση 27 κομμουνιστῶν ἀπὸ τὸὺς ἑκατοντάδες πολιτικοὺς κρατούμενους πὸὺ εἶχαν παραδοθεῖ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση στὶς γερμανικὲς ἀρχές.
Μερικοὶ ἀπὸ τὸὺς κρατούμενους ἁπλῶς γνώριζαν τὴ γλῶσσα ἢ κάποιες λέξεις της. Σύμφωνα μὲ τὸν Γιάννη Ἰὠαννίδη, μέλος τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ ΚΚΕ τὴν ἐποχὴ αὐτὴ καὶ ἔγκλειστο στὴν Ἀκροναυπλία, ἡ ἀπελευθέρωση ρυθμίστηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο καὶ ἄλλα στελέχη τοῦ ΚΚΕ. Αὐτοὶ πὸὺ ἀπελευθερώθηκαν ἀπὸ τὶς φυλακὲς τῆς Ἀκροναυπλίας μὲ ἐπέμβαση τῆς τότε βουλγαρικῆς κυβέρνησης ἦταν οἱ ἑξῆς.
Οἱ ἀποφυλακισμένοι
Ἀνδρέας Τσίπας, μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ΚΚΕ.
Ἀνδρέας Τζήμας ἢ Βασίλης Σαμαρινιώτης, Βλάχος, βουλευτὴς τοῦ ΚΚΕ τὸ 1936 καὶ ἱδρυτικὸ μέλος τοῦ ΕΛΑΣ.
Κώστας Λαζαρίδης, ἀνώτατο στέλεχος τοῦ ΚΚΕ γραμματέας τοῦ ΕΕΑΜ, μέλος τῆς Κ.Ε. τοῦ ΚΚΕ. Ἐκτελέστηκε ἀπὸ τὸὺς Γερμανοὺς στὴν Καισαριανή.
Λάζαρος Ζησιάδης ἢ Τερπόφσκι. Ἐκτελέστηκε ἀπὸ τὴν ἐθνικιστικὴ ὀργάνωση ΕΚΑ τὸ 1943.
Ζήσης Δελιόπουλος, μέλος τῆς ΑΕ τοῦ ΚΚΕ Καστοριάς. Φυλακίστηκε ἀπὸ τόὺς Ἰταλοὺς στὴ Θεσσαλονίκη. Λοχαγὸς τοῦ ΔΣΕ στὸν συμμοριτοπόλεμο καὶ μέλος τοῦ ΝΟΦ. Πέθανε στὰ Σκόπια.
Ζήσης Καλλιμάνης ἀπὸ τὸ Καλλοχώρι. Σκοτώθηκε τὸ 1942 ἀπὸ τόὺς Ἰταλοὺς στὸ Πελεκάνο Κοζάνης, ἐνῷ ὁ συνοδός του Ἀνδρέας Τζήμας κατάφερε νὰ σωθεῖ. Μέλος τῆς Π.Ε τοῦ ΚΚΕ στὰ Γρεβενά. Λανθασμένα συγχέεται μὲ τὸν συγγενῆ του Πασχάλη Καλλιμάνη, μέλος της Ὀχράνα.
Ἀναστάσιος Καρατζάς, γραμματέας τῆς ΠΕ τοῦ ΚΚΕ Κατερίνης. Συνελήφθη τὸ 1942 σὲ γιάφκα ὅπου βρισκόταν μὰζὶ μὲ τὸν Πέτρο Κέντρο (ὁ ὁποῖος κατάφερε νὰ ξεφύγει), καὶ τὸν ἐκτέλεσαν σὲ ἀντίποινα οἱ Γερμανοὶ στὶς 23/5/1942.
Πέτρος Κέντρος (Ἀρβανιτόβλαχος στὴν καταγωγή). Τυπογράφος στὸν παράνομο μηχανισμὸ τοῦ ΚΚΕ. Ἐπικηρύχθηκε ἀπὸ τὸὺς Γερμανοὺς μετὰ ἀπὸ τὴ συμπλοκὴ στὴν παράνομη γιάφκα ὅπου σκοτώθηκε ὁ Καρατζάς. Πέθανε στὶς 9/8/1946.
Λάμπρος Μόσχος, μέλος τῆς ΑΕ τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ Καστοριάς. Ἐργάστηκε στὸν ἐκδοτικὸ μηχανισμὸ τοῦ ΕΑΜ. Πέθανε στὴ Βουλγαρία. Συμμετεῖχε στὸ ΣΝΟΦ καὶ ἀργότερα στὸ ΝΟΦ.
Κυριάκος Πυλάης, Α’ γραμματέας τῆς ΠΕ Φλώρινας, μέλος τοῦ ΣΝΟΦ, σύμβουλος ΠΕΕΑ (τῆς λεγόμενης «κυβέρνησης τοῦ βουνοῦ» τοῦ ΚΚΕ). Πολιτεύτηκε μὲ τὴν ΕΔΑ.
Ἀθανάσιος Πέϊκος. Ἐργάστηκε στὸν ἐκδοτικὸ μηχανισμὸ τοῦ ΚΚΕ στὴ Ρουμανία.
Λάζαρος Μποζίνης. Σύμφωνα μὲ τὸ στέλεχος τοῦ ΚΚΕ, Βασίλη Μπαρτζιώτα, στάλθηκε σὲ στρατόπεδο συγκέντρωσης στὴ Γερμανία.
Δέλιος Παπανεδέλκος (ἀπὸ τὸ Μεταλλικὸ Κὶλκὶς) ὁ ὁποῖος εἶχε γυναῖκα Γερμανίδα. Ἀποφυλακίστηκε πρῶτος καὶ ἔκανε τὶς συνεννοήσεις. Ὑπῆρξε στέλεχος στὴν Βουλγαρικὴ Λέσχη Θεσσαλονίκης.
Διαμαντῆς Ντὰλὴς ἢ Τσιτσίνας, ἑλληνόφωνος Πόντιος, γραμματέας τῆς ΠΕ Κοζάνης τοῦ ΚΚΕ καὶ σύμβουλος ΠΕΕΑ. Τὸ 1945 φυλακίστηκε γιὰ 20 χρόνια. Πέθανε στὴ Θεσσαλονίκη.
Νικόλαος Σωτηρίου.
Μιχάλης Σκουπακίδης, ὁδηγὸς ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη. Σκοτώθηκε σὲ τροχαῖο ἀτύχημα τὸ 1964 στὴ Θεσσαλονίκη, μὰζὶ μὲ τὸ στέλεχος τοῦ ΚΚΕ, Χρῆστο Κανάκη.
Νικόλαος Χαϊβανίδης. Σύμφωνα μὲ τὸν Διαμαντῆ Τσιτσίνα, ἐκτελέστηκε ἀργότερα. Ἀναφέρεται καὶ ὡς Kαϊβανίδης.
Ροῦσος ἢ Ρουσαλὴμ ἢ Ἱεροσόλυμος Χαριζάνης, στέλεχος τοῦ ΚΚΕ. Πιάστηκε ἀπὸ τὸὺς Γερμανοὺς στὶς 24 Αὐγούστου τοῦ 1941, ἐνῷ τὸ ὅπλο του ἔπαθε ἀφλογιστία, σὲ προσπάθεια τοῦ μὰζὶ μὲ ἄλλους νὰ ἀνατινάξουν βαρέλια μὲ καύσιμα τῶν γερμανικῶν δυνάμεων. Ἐκτελέστηκε στὶς 31/12/1941.
Ἐμμανουὴλ Καζαντζῆς.
Κωνσταντῖνος Λάμπρου.
Δημήτριος Λέσκας.
Φώτιος Οὐρούζης.
Παντελὴς Τζήκας, γραμματέας κομματικῆς ὀργάνωσης,αρχειομαρξιστικών καταβολῶν. Ἐκτελέστηκε στὶς 21-10-1943 στὸ Καϊμακτσαλὰν ἀπὸ τὸν ΕΛΑΣ.
Ἰὠάννης Κωνσταντινίδης, τσαγκάρης ἀπὸ Τὴ Δρᾶμα.
Θεόδωρος Εὐθυμιάδης, πρόσφυγας ἀπὸ τὸ Ἰκόνιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, γραμματέας τῆς ΠΕ Φλώρινας τοῦ ΚΚΕ. Ὑποβιβάστηκε τὸν καὶρὸ τοῦ Ἐμφυλίου, γιὰ ἄσεμνη συμπεριφορά.
Λάζαρος Ἀδαμόπουλος ἢ Δαμόπουλος ἢ Γκρόσδος, γραμματέας τῆς Κ.Ο τοῦ ΚΚΕ Λάρισας, καὶ γραμματέας τοῦ ΣΝΟΦ Καστοριὰς τὸ 1944.
Ἐμμανουὴλ Χαραλάμπους.
Ἀντιδράσεις ἀπὸ τὶς Ἑλληνικὲς καὶ κατοχικὲς ἀρχές
Οἱ ἑλληνικὲς ἀρχές, μόλις πληροφορήθηκαν τὸ γεγονός, ἦρθαν σὲ ἐπαφὴ μὲ τὶς κατοχικὲς δυνάμεις ζητῶντας ἐκ νέου τὴν σύλληψη τῶν 27. Σὲ ἐπιστολή του στὶς 27-8-1941 τὸ ἑλληνικὸ Ὑπουργεῖο Δημόσιας Τάξης πρὸς τόὺς Ἰταλοὺς ζητοῦσε πληροφόρηση γιὰ τὸ ἂν ἔχουν ληφθεῖ ἐντολὲς γιὰ τὴν σύλληψή τους, ὥστε νὰ ἐκδώσει ἐντάλματα. Στὶς 9-9-1941 ἡ κυβέρνηση Τσολάκογλου ἀπέστειλε ρηματικὴ διακοίνωση στὸν Γερμανὸ ἐπιτετραμμένο, Ἄλτενμπουργκ, στὸ ὁποῖο ζητοῦσε τὴ σύλληψή τους. Μετὰ ἀπὸ συνεννοήσεις μεταξὺ Γερμανῶν καὶ Ἰταλῶν, ὁ Ἄλτενμπουργκ στὶς 15-9-1941 γνωστοποίησε τὴν ἀποδοχὴ τοῦ αἰτήματος τῆς κατοχικῆς κυβέρνησης. Μερικοὶ ἀπὸ τὸὺς ἀποφυλακισθέντες συνελήφθησαν ἐκ νέου καὶ κλείστηκαν πάλι σὲ φυλακές. Χάρη σὲ αὐτὴ τὴν παρέμβαση τοῦ Τσολάκογλου δόθηκε ἕνα σημαντικὸ χτύπημα στὰ σχέδια Βουλγαρίας χρησιμοποιήσει τὸὺς κομμουνιστὲς ὡς πράκτορες τῶν συμφερόντων της στὴ Μακεδονία.
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ
https://xrisiavgi.com/2026/07/01/19/171186/




Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου