ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ – ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ ΚΑΙ ΒΑΘΥΤΑΤΑ ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ!

 Κυκλοφόρησε τὸ 2017 ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις «Μεταίχμιο» ἕνα ἐξαιρετικὰ ἐνδιαφέρον βιβλίο γιὰ τὸν Ἴωνα Δραγούμη, ἀπόρροια βαθύτατης, ὁμολογουμένως ἔρευνας τοῦ Ἰωάννη Μάζη, διδάκτορα Ρωσικῆς καὶ Εὐρωπαϊκῆς Ἱστορίας στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Μινεσότα. Σὲ συνέντευξή του, ὁ καθηγητὴς Μάζης δήλωσε ὅτι «ἕνας λόγος ποὺ ἐνδιαφέρθηκα γιὰ τὸ ἄτομό του» ἦταν τὸ γεγονὸς ὅτι «στὴν ἱστοσελίδα τῆς Χρυσῆς Αὐγῆς βρίσκεις διθυράμβους γιὰ τὸν Δραγούμη». Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἱστοσελίδα τῆς Χρυσῆς Αὐγῆς ἀποτέλεσε τὸ ἔναυσμα γιὰ τὴν ἔρευνα τοῦ καθηγητῆ μας ὑποχρεώνει, τρόπον τινά, νὰ ἐγκύψουμε στὸ βιβλίο του, κυρίως γιὰ νά... καταλάβουμε τὴν ἀναφορά του περὶ «παρερμηνείας» του Δραγούμη καὶ τὴν ἄτσαλη κατηγορία του ὅτι τὸ Κίνημα τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικιστῶν προσπαθεῖ «ἄγαρμπα» νὰ τὸν οἰκειοποιηθεῖ. 

Ἀπὸ ποῦ ἀντλεῖται αὐτὴ ἡ πεποίθηση τοῦ καθηγητῆ ὅτι «παρερμηνεύουμε τὸν Ἴωνα Δραγούμη» καὶ πὼς αὐτὴ συνδέεται μὲ τὰ ἀντίστοιχα γραφόμενα τοῦ ἀπογόνου τοῦ ἀδερφοῦ τοῦ Ἴωνα Δραγούμη, Φιλίππου, ὁ ὁποῖος σὲ ἕνα σχετικό, περὶ τοῦ Ἴδα, κείμενο μεμφόταν τὴ Νέα Δημοκρατία ποὺ δὲν μᾶς «ἀντικρούει ἀποκαλῶντας μας ἐπικίνδυνους γιὰ τὴ σταθερότητα τῆς περιοχῆς καὶ τὴν εἰρήνη» ἀναφερόμενος στὴν πάγια θέση μας γιὰ τὴν ἑλληνικότητα τῆς Βορείου Ἠπείρου; Προκαταβολικά, λέμε ὅτι ἀμφότερες αὐτὲς οἱ πεποιθήσεις εἶναι ἐνδεδυμένες ἀπὸ τὴν πολιτικὴ σκοπιμότητα ποὺ συνοψίζεται στὴν πρόβλεψη τοῦ καθηγητῆ Μάζη ὅτι οἱ «μελετητὲς θὰ συνεχίσουν νὰ ἀγνοοῦν τὶς ἐκλεκτικὲς συγγένειες μεταξὺ τῆς σκέψης του Δραγούμη καὶ τῆς φασιστικῆς ἰδεολογίας, ἀπὸ φόβο μήπως ἡ ὅποια σχετικὴ ἐπισήμανση λειτουργήσει σὲ κάποιον βαθμὸ νομιμοποιητικὰ γιὰ τὸ ἀπεχθὲς πολιτικὸ μόρφωμα». 

Ἕνας Χρυσαυγίτης τῆς ἐποχῆς του 

Μελετῶντας τὸ πόνημα τοῦ καθηγητῆ Μάζη ἀντιλαμβάνεται κανεὶς ὅτι ὁ Ἴων Δραγούμης θὰ μποροῦσε κάλλιστα νὰ «υἱοθετηθεῖ» (ὁ ὅρος του καὶ θὰ τὸν χρησιμοποιήσουμε παρ' ὅτι εἶναι τελείως ἀδόκιμος) ἀπὸ τὴν Χρυσῆ Αὐγὴ ἀκόμα καὶ στὴν περίπτωση ποὺ ἴσχυαν ἀκόμα καὶ οἱ πιὸ φρικώδεις κατηγορίες, τὶς ὁποῖες ἔχει ἐκτοξεύσει ἐναντίον μας τὸ σύγχρονο πολιτικὸ κατεστημένο. Σὲ αὐτὸ τὸ συμπέρασμα φτάνει κανεὶς ὅταν διαβάζει τα γραφόμενα περὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ Ἴωνα Δραγούμη στὸν Μακεδονικὸ Ἀγῶνα, ὅταν, ὅπως σημειώνει ὁ καθηγητὴς Μάζης, ὀργάνωνε συνωμοτικὲς (ἕως καὶ τρομοκρατικὲς θὰ μπορούσαμε νὰ τὶς χαρακτηρίσουμε σήμερα, λέει ὁ καθηγητὴς) ὁμάδες στὴν Μακεδονία μας, ὅπως ἡ «Μακεδονικὴ Ἄμυνα», καὶ δὲν δίσταζε νὰ σχεδιάζει τὴν δολοφονία ἀντιπάλων του. Ὅπως συγκεκριμένα ἀναφέρεται στὸ πόνημα τοῦ Μάζη, ὁ Ἴων Δραγούμης «εἶχε σαφῶς σχέση μὲ τὴν ἀπόφαση τῆς Μακεδονικῆς Ἄμυνας νὰ θέσει ὡς στόχο της τὴν ἐξόντωση κάποιων ἐπικίνδυνων ἀντιπάλων της», ἐνῷ ὑπογραμμίζεται ἐπίσης ὅτι στὰ «Τετράδια τοῦ Ἴλιντεν» ὁ Δραγούμης γράφει γιὰ ἕναν ἐπί κεφαλῆς βουλγαρικοῦ στρατιωτικοῦ σώματος, ὀνόματι Τσακαλάροφ, ὅτι «θὰ ξοδέψω χρήματα γιὰ τὴν δολοφονία του· τὸ ἴδιο πρέπει νὰ γίνει καὶ γιὰ ἄλλους». Ἡ ἴδια μεθοδολογία δράσεως χρησιμοποιήθηκε ἀπὸ τὸν Ἴωνα ὅταν μεταφέρθηκε ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση στὸ Προξενεῖο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. 

Φεύγοντας, ὅμως ἀπὸ τὸ πεδίο τῆς δράσεως καὶ περνῶντας στὸ πεδίο τῶν Ἰδεῶν του Δραγούμη, τὸ γεγονὸς ὅτι ἔκανε φανερὸ τὸν θαυμασμό του γιὰ προσωπικότητες ποὺ σήμερα θὰ θεωροῦνταν «φασίστες» ἢ «ἀντισημῖτες» ἢ ἔστω «ρατσιστές», ὅπως ὁ Γκομπινὼ ἢ ὁ Μωρὶς Μπαρές, δείχνει ἀπὸ μόνο του πολλά. Λίγο καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἔγκριτοι μελετητὲς θεωροῦν τὴν σκέψη του «τὴν μόνη ὁλοκληρωμένη θεωρητικὴ καὶ πρακτικὴ πολιτικὴ πρόταση στὴν κατεύθυνση τοῦ φασισμοῦ ἕως τὴν δεκαετία τοῦ 30», ὁ Ἴωνας Δραγούμης καὶ πάλι ἀναδεικνύεται ὡς μία μορφὴ ποὺ οἱ σύγχρονοι πολιτικάντηδες θὰ ἔριχναν στὸ πῦρ τὸ ἐξώτερο. Ἕνας Χρυσαυγίτης τῆς ἐποχῆς του. 

Πιὸ συγκεκριμένα, ὁ Ἴων Δραγούμης ἦταν φλογερὸς θιασώτης τῆς Μεγάλης Ἰδέας καὶ φανατικὸς Ἐθνικιστής. Τὸ πλαίσιο τῶν Ἰδεῶν του περιγράφεται πανέμορφα ἀπὸ τὸν ἴδιο στὸ Ἡμερολόγιό του: 

«Ἀγαπῶ πάρα πολὺ τὸν ἄνθρωπο γιὰ νὰ γίνω στενὸς σοσιαλιστής. Ἀγαπῶ πάρα πολὺ τὸν ἄνθρωπο γιὰ νὰ γίνω στενὸς πατριώτης. Ἀγαπῶ πάρα πολὺ τὸν ἄνθρωπο γιὰ νὰ νοιώσω τὸν ἑαυτό μου ἄτομο. Ἀπὸ ἄνθρωπος μιᾶς τάξης μὲ ὁρισμένα συμφέροντα τάξης, γίνομαι σοσιαλιστὴς μὲ τὴν πλατιὰ ἔννοια, καὶ θέλω μιὰ καινούρια οἰκονομία τῆς κοινωνίας μου καὶ τῶν ἄλλων κοινωνιῶν. Ἀπὸ στενὸς πατριώτης, γίνομαι ἐθνικιστής, μὲ τὴ συνείδηση τοῦ ἔθνους μου καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐθνῶν, γιατί οἱ διαφορὲς τῶν ἐθνῶν πάντα θὰ ὑπάρχουν, καὶ ἔχω τὴ συνείδησή τους καὶ χαίρομαι ποὺ ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ διαφορές, ποὺ μὲ τὶς ἀντιθέσεις τους, μὲ τὶς ἀντιλήψεις τους, ὑψώνουν τὴν ἀνθρώπινη συνείδηση καὶ ἐνέργεια. Ἀπὸ ἄτομο γίνομαι ἄνθρωπος.» 

Ἡ ἡμερομηνία τῆς καταχώρησης αὐτῆς στὸ Ἡμερολόγιό του, στὶς 18 Μαρτίου τοῦ 1919, ἕναν μόλις χρόνο πρὶν ἀπὸ τὸν θάνατό του, ἀπαντᾶ καὶ σὲ κάποιους μελετητὲς ποὺ κάνουν λόγο γιὰ «ἰδεολογικὴ στροφὴ» τοῦ Ἴωνα Δραγούμη, ἐπειδὴ μαζὶ μὲ βιβλία του Νίτσε, τοῦ Μπαρὲς καὶ τοῦ Γκομπινὼ στὴν βιβλιοθήκη του βρέθηκαν ἐπίσης ἔργα του Κροπότκιν καὶ τοῦ Μπακούνιν. Ἡ «ἰδεολογικὴ στροφὴ» αὐτὴ βρίσκεται μονάχα στὴν ἄγνοια τῶν μελετητῶν περὶ τοῦ «Τί ἐστὶ Ἐθνικισμός», ἀλλὰ καὶ στὸ τί συνιστοῦσαν κάποτε τὰ ἀντίπαλα ρεύματα σκέψεως πρὶν συγχωνευτοῦν σὲ ἕναν ἄκριτο ἀντεθνισμὸ τῆς Νέας Τάξης Πραγμάτων. Ἄστοχο εἶναι νὰ συγχέουμε τὸν ἐπαναστάτη Μπακούνιν, ποὺ ἄφησε τὴν ἀριστοκρατικὴ καταγωγὴ καὶ τὶς προοπτικὲς γιὰ νὰ καταλήξει σὲ φυλακὲς καὶ ἐξορίες, μὲ τὰ τσογλάνια των Ἐξαρχείων ἢ μὲ τοὺς ἑκατομμυριούχους ὑπουργοὺς «ἐπαναστάτες». 

Μάλιστα, ὅπως ἔχει ἀναδειχθεῖ σὲ ἄρθρο τῆς ἱστοσελίδος xrisiavgi.com, στὸν Ἴωνα Δραγούμη, ἐπ’ εὐκαιρίας τοῦ ἔργου του «Ὅσοι Ζωντανοί», «ὁμολόγησε» τὴν «ἀνθρώπινή του πίστη» ὡς «τετρακάθαρα Ἐθνικιστὴς» ὁ μεγάλος Ἄγγελος Σικελιανός. Αὐτό, βεβαίως, δὲν θὰ πρέπει νὰ προκαλεῖ καμμία ἔκπληξη, ἀφοῦ ὅπως παραδέχεται ἀκόμα καὶ ὁ Μάζης οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν διανοούμενων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς διακατέχονταν ἀπὸ Ἐθνικιστικὲς Ἰδέες. Αὐτὸ σὲ πλήρη ἀντιδιαστολὴ μὲ τὸ μόνιμο «ἐπιχείρημα» τῶν φιλελεύθερων καὶ τῶν μαρξιστῶν ὅτι οἱ Ἐθνικιστὲς εἶναι «ἀμόρφωτοι» κι «ἀγράμματοι». Ἡ πραγματικότητα εἶναι ὅτι ἡ Ἐθνικιστικὴ Ἰδεολογία ἔχει τόσο ἀπροσμέτρητο βάθος καὶ τόσες «ἀπάτητες» κορυφογραμμὲς ποὺ καθιστοῦν κατανοήσιμη τὴν ἀδυναμία τῶν ὑλιστῶν, μαρξιστῶν καὶ φιλελεύθερων, νὰ τὴν κατανοήσουν πραγματικά. Πέρα, ὅμως, ἀπὸ τὸ βάθος καὶ τὶς κορυφογραμμὲς εἶναι καὶ ἡ μελωδία, τὸ μεταφυσικὸ κάλεσμα τοῦ Ἔθνους ποὺ δὲν μποροῦν νὰ ἀκούσουν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μᾶς μισοῦν γιὰ αὐτήν τους τὴν μειονεξία. "Καὶ ἐκείνους ποὺ τοὺς εἶδαν νὰ χορεύουν, τοὺς πέρασαν γιὰ τρελούς, ἐκεῖνοι ποὺ δὲν μποροῦσαν νὰ ἀκούσουν τὴ μουσική", ὅπως ἔγραφε ὁ μεγάλος φιλόσοφος, Φρειδερίκος Νίτσε. 

Ἀνατολικὴ Ὁμοσπονδία καὶ «ἑλληνοτουρκικὴ φιλία» 

Ἕνα σημεῖο στὸ ὁποῖο πρέπει νὰ σταθοῦμε εἶναι οἱ ἀπόψεις του Δραγούμη περὶ τῆς λεγόμενης «ἑλληνοτουρκικῆς ὁμοσπονδίας». Ὁ λόγος ποὺ ἀξίζει ξεχωριστῆς ἀναφορᾶς ἡ ἐν λόγῳ ἰδέα εἶναι ἐλέῳ τῆς χρήσης της, τόσο ἀπὸ τὸν Μάζη, ὅσο καὶ ἀπὸ διάφορα γκρουπούσκουλα τοῦ λεγόμενου «χώρου», προκειμένου νὰ ἐπιτευχθεῖ ἡ ἀποσύνδεση τοῦ Ἴωνος Δραγούμη ἀπὸ τοὺς Ἐθνικιστές. Ὁ μὲν Μάζης ἔχει ὡς σκοπιμότητα τὸν ἐξωραϊσμὸ τοῦ Δραγούμη ἢ μᾶλλον τὴν «κάθαρσή» ἀπὸ τὴν ἐπαφὴ μὲ τοὺς Ἐθνικιστές, ποὺ βρίσκονται ἐκτὸς συστήματος. Οἱ δὲ τοῦ «χώρου» ἁπλῶς καὶ μόνο ἐπειδὴ εἶναι φαιδροὶ καὶ κομπλεξικοί. 

Θὰ πρέπει νὰ καταστεῖ σαφὲς ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ Δραγούμη δὲν συνιστᾶ σὲ καμία περίπτωση «στροφὴ» ἀπὸ τὴν Μεγάλη Ἰδέα, παρὰ μόνο σκέψεις περὶ τῆς τακτικῆς της ἐπιτεύξεώς της. Ἡ ἰδέα αὐτὴ ἀναπτύχθηκε τὴν ἐποχὴ ὁ Δραγούμης ὀργάνωνε τοὺς Ἕλληνες στὴν τουρκοκρατούμενη Μακεδονία μας καὶ ὡς σύνοψή του μποροῦμε νὰ παραθέσουμε τὸ ἑξῆς: «Ἀντὶ τὸ ἑλληνικὸ κράτος νὰ ἐπεκτείνεται συνεχῶς ἀποσπῶντας ὑπὸ ὀθωμανικὴ κυριαρχία ἐδάφη, ὅπως προέβλεπε ἡ Μεγάλη Ἰδέα στὴν ἀρχική της σύλληψη, θὰ μποροῦσε, σὲ πρῶτο στάδιο, νὰ δημιουργηθοῦν ἡμιανεξάρτητα κράτη μὲ κατὰ βάση ἑλληνικοὺς πληθυσμούς, τὰ ὁποῖα, ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ, ὅταν θὰ εἶχαν ὡριμάσει οἱ συνθῆκες, νὰ ἑνωθοῦν». Μάλιστα, κάτι τέτοιο ξεκαθάριζε ὁ Ἴωνας καὶ σὲ μιὰ ἐπιστολὴ τοῦ πρὸς τὸν Χαρίση Βαμβακὰ στὶς 26 Ἰουλίου 1913, ὅπου πρότεινε νὰ γίνει ἡ Θράκη ἀνεξάρτητο κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴν Ἀνδριανούπολη. Ἔτσι θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτραποῦν καὶ ἐνδεχόμενες μελλοντικὲς βουλγαρικὲς βλέψεις στὴν περιοχή. 

Αὐτὸ ποὺ πολλοὶ βλέπουν ὡς παραδοξότητα, λοιπόν, στὶς ἰδέες του Δραγούμη, εἶναι ἁπλῶς τακτικοὶ ὑπολογισμοὶ καὶ ἀσκήσεις ἐπὶ χάρτου μὲ βάση τὸν ἴδιο στρατηγικὸ στόχο: τὴν ἐπίτευξη τῆς Μεγάλης Ἰδέας. Ὅπως χαρακτηριστικὰ γράφει γιὰ τὸ ζήτημα ὁ ἴδιος στὸ «Ὅσοι Ζωντανοί», πέρα ἀπὸ τὰ σάλια καὶ τὰ μελάνια τῶν «σοφῶν»: «Τὸ ἰδανικὸ τοῦ φίλου τοῦ Ἀλέξη, ποὺ μὲ ἀπεριόριστη περιφρόνηση ἔβλεπε τὴν ἀρνητικὴ πολιτικὴ τῶν μικροπολιτικῶν τοῦ μικροῦ κράτους καὶ δὲν ἐπρόσμενε καλὸ ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, ἦταν ἡ ἀνατολικὴ αὐτοκρατορία μὲ ὅλα τὰ ἔθνη μέσα της καὶ τὴ διοίκηση στὰ χέρια τῶν Ἑλλήνων» . Ὅμως ὁ «Ἀλέξης», ὁ Ἥρωας τοῦ «Ὅσοι Ζωντανοί», «ἔβλεπε κάτι τί μπερδεμένο καὶ ἀόριστο στὶς ὀπτασίες τοῦ συντρόφου του, μὰ δὲν τοῦ ἐρχόταν πάντα νὰ τὶς συζήτηση, γιατί ἡ προφητικὴ διάθεση τοῦ φίλου του ἦταν μαγικὰ ὄμορφη» . Ἐν τέλει ἡ συγκεκριμένη ἐξιστόρηση καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ὡς πότε θὰ μᾶς λέτε· μὴν κουνιέστε, μὴν ἑτοιμάζεστε, δὲν ἔχομε στρατό, μὴ γεννᾶτε ζητήματα; Φοβᾶστε τὸν πόλεμο; Ἀλλὰ μακάρι νὰ γινόταν. Ἂν τὸ ἔθνος ὀργανωμένο σ’ ἕναν πόλεμο βοηθήση τὸ κράτος, καὶ θὰ τὸ κάμωμε νὰ βοηθήση, θὰ ἐπιβάλωμε τὸ πρόγραμμά μας ἐδῶ στὴν Τουρκία σύντομα καὶ σίγουρα». 

Ἡ δολοφονία τοῦ Ἴωνος Δραγούμη 

Λευκὴ ἂς βαλθεῖ ὅπου ἔπεσες, Κολώνα 

(Πῶς ἔπεσες, γραφὴ νὰ μὴ τὸ λέη) 

Λευκὴ μὲ τῆς Πατρίδας τὴν εἰκόνα 

Μόνο ἐκείνη ταιριάζει νὰ σὲ κλαίη, 

Βουβή, μαρμαρωμένη νὰ σὲ κλαίη! 

Ὡς γνωστόν, στὶς 31 Ἰουλίου τοῦ 1920 ἕνα παρακρατικὸ ἀπόσπασμα βενιζελικῶν δολοφόνησε τὸν Ἴωνα Δραγούμη στὸ κέντρο τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ Δραγούμης, παρὰ τὶς ἐκκλήσεις τῶν δικῶν του ἀνθρώπων, εἶχε μεταβεῖ ἐκεῖ, προκειμένου νὰ συγγράψει καὶ νὰ δημοσιεύσει ἕνα ἄρθρο καταδίκης γιὰ τὴν ἀπόπειρα κατὰ τοῦ Βενιζέλου. Συνελήφθη, ὅμως, κακοποιήθηκε καὶ ὁδηγήθηκε στὸ στρατηγεῖο των βενιζελικῶν, ἐμπρὸς στὸν ἀρχηγό τους, Γύπαρη. Ἕνα ἀπόσπασμα ξεκίνησε, προκειμένου νὰ τὸν συνοδεύσει στὸν στρατιωτικὸ διοικητή της πρωτεύουσας. Ὅπως ἀναφέρει ὁ Μάζης στὸ βιβλίο του, στηριζόμενος σὲ πηγὲς καὶ μαρτυρίες τῆς ἐποχῆς, ἕνας λοχίας ἔτρεξε ἀπὸ τὸ στρατηγεῖο νὰ προλάβει τὸ ἀπόσπασμα καὶ ὅταν τοὺς πρόλαβε τὸν ἔστησαν ἐνώπιόν τους καὶ τὸν ἐκτέλεσαν. 

Παρὰ τὶς διαβεβαιώσεις του Βενιζέλου, οὐδεὶς καταδικάστηκε γιὰ τὸ συγκεκριμένο ἔγκλημα ποὺ ἔγινε ἐνώπιον μαρτύρων στὸ κέντρο τῶν Ἀθηνῶν. Ὅπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «ἦταν σὰν νὰ πέθανε ἀπὸ ἔμφραγμα». Ἀναψηλαφῶντας ἐκ τῶν ὑστέρων τὴν ὑπόθεση, ὁ Μάζης ἀφήνει τὴν ὑπόνοια ὅτι ὁ μόνος ποὺ εἶχε τὸ κίνητρο, τὴν ἰσχύ, ἀλλὰ καὶ παρουσία ἐκείνη τὴν ὥρα στὸ στρατηγεῖο του Γύπαρη, ἦταν ὁ ἐπιφανὴς βενιζελικὸς Ἐμμανουὴλ Μπενάκης. 

Τὸ κίνητρο τοῦ Μπενάκη ἦταν ἡ ἐρωτικὴ σχέση ποὺ εἶχε συνάψει ὁ Δραγούμης μὲ τὴν κόρη τοῦ Πηνελόπη Δέλτα, ἡ ὁποία εἶχε ἐπιδράσει ἐξαιρετικὰ ἀρνητικὰ στὸν γάμο της. Τὴν ἰσχύ του τὴν ἀντλοῦσε ἀπὸ τὴν τεράστια περιουσία του, τὸ γεγονὸς ὅτι ἦταν σημαίνων πολιτικὸ πρόσωπο καὶ ἕνας ἐκ τῶν βασικῶν χρηματοδοτῶν του Βενιζέλου, ἐνῷ ἡ παρουσία του στὸ στρατηγεῖο συνοδεύτηκε ἀπὸ τηλεφωνικὲς κλήσεις ποὺ ἔκανε πρὶν ἀπὸ τὴν ἐσπευσμένη ἀποστολὴ τοῦ λοχία νὰ προλάβει τὸ ἀπόσπασμα, ὥστε νὰ ἐκτελεστεῖ ὁ Δραγούμης. 

Τὴν ἠθικὴ αὐτουργία ἀπὸ τὸν Μπενάκη στὴν δολοφονία Δραγούμη εἶχε ὑποστηρίξει τὸ 1935 ἐνώπιον Στρατοδικείου ὁ Γύπαρης, ὅμως ὁ Μπενάκης εἶχε ἀποβιώσει ἀπὸ τὸ 1929, ὁπότε δὲν μποροῦσε νὰ διωχθεῖ. Ἄλλωστε εἶχε ἀθωωθεῖ ἀπὸ τὴν κατηγορία τῆς ἠθικῆς αὐτουργίας, ἀφοῦ τὶς κρίσιμες ὧρες τῆς δίκης γιὰ τὴν δολοφονίας Δραγούμη οὐδεὶς ἦταν διατεθειμένος νὰ μιλήσει. 

Καὶ ἐδῶ ἀξίζει νὰ κάνουμε ἕναν παραλληλισμό. Ὁ παρανοϊκὸς διώκτης τῶν Ἐθνικιστῶν, Ἀντώνης Σαμαρᾶς, εἶναι γιός της Λένας Ζάννα-Σαμαρᾶ, ἐγγονῆς τοῦ Στέφανου καὶ τῆς Πηνελόπης Δέλτα ἀπὸ τὴν κόρη τους, τὴ Βιργινία (ἡ ὁποία παντρεύτηκε τὸν Ἀλέξανδρο Ζάννα, μετέπειτα ὑπουργὸ ἐπὶ Βενιζέλου). Κοινῶς, ὁ Σαμαρᾶς εἶναι δισέγγονο τοῦ Ἐμμανουὴλ Μπενάκη, ὁ ὁποῖος φέρεται νὰ ἔδωσε τὴν ἐντολὴ γιὰ τὴν δολοφονία τοῦ πρωτοπόρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐθνικισμοῦ, Ἴωνος Δραγούμη. Αὐτό, προκειμένου νὰ καταδείξουμε μία περίεργη σύμπτωση τῆς Ἱστορίας, ποὺ μπορεῖ νὰ ἀναχθεῖ μέχρι καὶ σέ... παραφυσικὸ ἐπίπεδο. 

Ἀξίζει, ἀπερχόμενοι ἀπὸ τὴν οἰκογένεια Μπενάκη καὶ ἐπανερχόμενοι στὸν Ἴωνα Δραγούμη νὰ κλείσουμε αὐτὴ τὴν ἀναφορὰ μὲ τὰ λόγια τοῦ Α. Χριστοδουλάκη, στρατιώτη ποὺ συμμετεῖχε στὴν ἐκτέλεση τοῦ Ι. Δραγούμη, σχετικὰ μὲ τὶς τελευταῖες του στιγμές, ὅπου ἀναδεικνύεται τὸ μεγαλεῖο τοῦ ἀνδρός: 

«Ἄλλοι μᾶς βάλανε... Δὲν εἶπε λέξη (ὁ Δραγούμης). Στὴ θέση τοῦ σπασμένου μονὸκλ ἔβαλε ἕνα ἄλλο. Μᾶς κοίταγε στὰ μάτια καὶ περίμενε. Πυροβολήσαμε, ὅταν ὁ λοχίας μας ἀπείλησε ὅτι θὰ μᾶς τουφεκίσει...» 

Προφανῶς, ὁ Ἴωνας ὡς γνήσιος «Ὑπεράνθρωπος», κατὰ τὴ θεωρία τοῦ λατρεμένου του Νίτσε, στὶς τελευταῖες του στιγμὲς ἤθελε νὰ βλέπει καλύτερα τὰ ἀνθρωπάκια, ποὺ νόμιζαν ὅτι τὸν ἀπειλοῦσαν. Ἔτσι ἀντικατέστησε τὸ σπασμένο μονὸκλ ὥστε νὰ δείχνει κομψὸς ἀκόμα καὶ τὴν ὕστατη ὥρα, ἀψηφῶντας ἀκόμα καὶ τὸν Θάνατο... 

ΜΑΙΑΝΔΡΟΣ Α.Τ. 15 

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 

https://xrisiavgi.com/2026/07/31/07/171923/