#ΕΙΔΗΣΕΙΣgoogle #ΚΥΠΡΟΣ #ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΑ_1931 : ΤΟΤΕ ΠΟΥ Ο ΛΑΟΣ ΚΗΡΥΞΕ ΤΗΝ #ΕΝΩΣΗ , "ΖΗΤΩ Η ΕΝΩΣΗ" Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΑΚΟΜΑ ΕΝΑ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ ΕΝΔΟΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ!

 Τὸ 1931 σημειώθηκε ἡ ἐξέγερση τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου, τῶν γνωστῶν Ὀκτωβριανῶν. Μὲ τὸ αἰώνιο τῶν Κυπρίων αἴτημα: Τὴν Ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴ μητέρα Ἑλλάδα. Ἐξέγερση ἀπρογραμμάτιστη. Ἐκτινάχθηκε, αἴφνης, σὰν τὸ κῦμα τῶν χιλιάδων διαδηλωτῶν ἐκεῖνο τὸ ἀπόγευμα τῆς Τετάρτης 21ης Ὀκτωβρίου, ἀπὸ τὴν Ἐμπορικὴ Λέσχη, κοντὰ στὴν Φανερωμένη, ὡς τὸ κυβερνεῖο τοῦ Ἐγγλέζου δυνάστη Ronald Storrs (νῦν προεδρικό). 

Οἱ συμπλοκὲς δὲν ἄργησαν νὰ ξεκινήσουν. Αὐτόπτης μάρτυρας, ἔφηβος τότε, ὁ μετέπειτα μεγάλος μας ποιητὴς Κύπρος Χρυσάνθης. Κι ὅρμισαν κατόπιν οἱ ἀνδρειότεροί. Ἀνάμεσά τους ὁ παρασημοφορημένος ἐθελοντὴς πολεμιστὴς τῶν Βαλκανικῶν, σημαιοφόρος Σάββας Τενίζης. Κι ὁ Ἠράκλης – μετέπειτα ξακουστὸς παγωτάρης τῆς ὁδοῦ Λήδρας – σκαρφαλωμένος γιὰ τὴν ὑποστολὴ τῆς σημαίας τῶν κατακτητῶν καὶ τὴν ἀνύψωση τῆς Γαλανόλευκης. Κατέφθασαν τῶν Ἐγγλέζων ἐνισχύσεις. Τοὺς ἀναποδογυρίσαν τὰ ὀχήματα. Ἕνα πῆρε φωτιά. Πέταξαν τὴν πυρπολημένη ἐγγλέζικη σημαία στὸ ξύλινο κυβερνεῖο καὶ πῆρε φωτιὰ κι αὐτό. Ὁ Storrs ὅπου φύγει–φύγει. Εἰσέβαλαν στὸ παλάτι του. Ὁ Καρακούσιης ἀπὸ τὴν Ἔγκωμη λαφυραγώγησε ὁλόκληρο χοιρομέρι καὶ τὸ μασουλοῦσε ἀπολαμβάνοντας τὸ στὴν καρέκλα τοῦ Storrs: «Ἔλα, μάνα μου, νὰ δεῖς τὸ γιό σου πέντε λεπτὰ κυβερνήτη». Τὴ νύκτα ἐκείνης τῆς Τετάρτης 21ης Ὀκτωβρίου 1931 στὴ Λευκωσία φώτιζε, ἀπὸ τὸ πυρπολημένο κυβερνεῖο, ἡ Λαμπρατζιὰ τῆς Ἕνωσης. Τὴν ἄναψε, τὸ ἐξεγερμένο πλῆθος, ψάλλοντας «Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά». Στὰ ὁποῖα προστέθηκαν καὶ ἐκεῖνα τοῦ 17χρονου Ὀνούφριου Κληρίδη κι ἄλλων 16 τὶς ἑπόμενες μέρες ποὺ ἡ ἐξέγερση ἀγκάλιασε ὅλο τὸ νησί. Γιὰ νὰ ἀφήσει παρακαταθήκη ἀγῶνα σὲ κάθε ἐπερχόμενη γενιά: «Ἂν λαχταρᾶς τὴ λευτεριὰ σὲ ξένους μὴν ἐλπίζεις, μόνος σοῦ πάρ’ την ἂν μπορεῖς...». 

Ἡ λαϊκὴ αὐτὴ ἐξέγερση δὲν ἦταν αὐθόρμητη καὶ πρόσκαιρη. Ὅταν τὸ 1929 ἀνῆλθε, στὴν Ἀγγλία, στὴν ἐξουσία τὸ Ἐργατικὸ Κόμμα, οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου πίστευαν ὅτι θὰ ἄλλαζε πρὸς τὸ καλύτερο ἡ ἀγγλικὴ πολιτικὴ ἔναντι τοῦ Κυπριακοῦ. Ὅταν ὅμως ὁ Ἐργατικὸς ὑπουργὸς τῶν Ἀποικιῶν, λόρδος Passfield, δήλωσε στὴν κυπριακὴ πρεσβεία ποὺ ἐπισκέφθηκε τότε τὸ Λονδῖνο ὅτι «Τὸ Κυπριακὸν ζήτημα ἔχει κλείση ὁριστικῶς καὶ δὲ δύναται ἐπωφελῶς πλέον νὰ συζητηθῇ», ἡ ἡγεσία τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κύπρου κατάλαβε ὅτι μόνο ὁ ἔμπρακτος ἀγῶνας θὰ ἀνάγκαζε τοὺς Βρετανοὺς νὰ προσγειωθοῦν ὡς πρὸς τὸ δίκαιο τοῦ κυπριακοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος. Μὲ αὐτὸ τὸ σκεπτικό, τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1930, μιὰ μεγάλη συγκέντρωση ποὺ ἔγινε στὸ Συνοδικὸ τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς ἀποφάσισε τὴν ἵδρυση τῆς «Ἐθνικῆς Ὀργάνωσης Κύπρου», γιὰ συντονισμὸ ἔμπρακτου ἐθνικοῦ ἀγῶνα. Τὴν Ὀργάνωση αὐτὴ ἀποτελουσὰν τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, οἱ ἡγούμενοι τῶν μοναστηριῶν, τὰ ἑλληνικὰ μέλη τοῦ τότε Κυπριακοῦ Κοινοβουλίου, ἐκπρόσωποι τῶν ἑλληνικῶν ἐφημερίδων τῆς νήσου καὶ 18 ἀριστίδην μέλη, τρία ἀνὰ ἐπαρχία ποὺ ἐκλέχθηκαν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ τοὺς Ἕλληνες βουλευτές. 

Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Ὀργάνωση αὐτὴ ἦταν γιὰ μερικοὺς πολὺ συντηρητική, δημιουργήθηκε μιὰ ἄλλη μαχητικὴ ὀργάνωση, ἡ «Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις Κύπρου» (Ε.Ρ.Ε.Κ.), ποὺ συνδέθηκε μὲ τὴν ἐξέγερση τοῦ 1931. Τὴν ἵδρυση αὐτῆς τῆς μυστικῆς ὀργάνωσης τὴ συνέλαβε ἕνας δημοδιδάσκαλος, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐθναποστόλους δασκάλους τοῦ Ἀλύτρωτου Ἑλληνισμοῦ, ποὺ εἶχαν σκοπὸ τῆς ζωῆς τους, ὄχι μόνο νὰ μάθουν γράμματα τὰ Ἑλληνόπουλα, ἀλλὰ νὰ γίνουν καὶ ἄνθρωποι μὲ ζωντανοὺς τοὺς ἐθνικοὺς πόθους καὶ τὰ ἑλληνικὰ ἰδανικά. Ὁ δάσκαλος αὐτὸς ἦταν ὁ Γεώργιος Καραγιάννης, διευθυντὴς τότε τοῦ δημοτικοῦ της Κερύνειας. Μιὰ ἡμέρα τῆς ἄνοιξης τοῦ 1930, ὁρκίζει τοὺς πρώτους συνεργάτες του, τὸν καθηγητὴ τοῦ γυμνασίου Κερύνιας Θεόλητο Σοφοκλέους, τὸ δικηγόρο καὶ πολεμιστῆ τοῦ 1912 Δωρόθεο Καρολίδη, τὸν ἐπίσης δικηγόρο Σάββα Λοϊζίδη καὶ τὸ γραμματέα τῆς Μητρόπολης Πολύκαρπο Ἰωαννίδη. Ὅλοι μαζὶ πλησιάζουν τὸν τότε Mητροπολίτη Κυρηνείας Μακάριο, ὁ ὁποῖος ἀμέσως ἐνστερνίζεται τοὺς σκοποὺς καὶ στόχους τῆς νέας ὀργάνωσης, τὴν ὁποία καὶ ὑπεστήριξε μὲ ὅλες του τὶς δυνάμεις, «ὡς ἀφανὴς στρατιώτης αὐτῆς». 

Ὁρμητικὰ ἡ Ὀργάνωση αὐτὴ ἐξαπλώθηκε σὲ ὁλόκληρη τὴν Κύπρο καὶ ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ καὶ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς νήσου. Ἀφορμὴ νὰ ξεσπάσει τὸ κίνημα τῶν Ὀκτωβριανῶν ἦταν τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Ἄγγλοι ὑποχρέωναν τοὺς Kυπρίους νὰ πληρώνουν 92 χιλιάδες λίρες τὸ χρόνο, γιὰ νὰ ἐξοφλήσουν τὸν φόρο στὸν Σουλτᾶνο ποὺ πλήρωνε ἡ Ἀγγλία. Kαι ἐπειδὴ δὲν μποροῦσε νὰ βγαίνει ἀπὸ τὸν κυπριακὸ προϋπολογισμό, κάθε χρόνο, ἕνα τόσο μεγάλο ποσὸ καὶ νὰ μένουν στὰ Ταμεῖα τῆς Kυβέρνησης ἀρκετὰ χρήματα γιὰ κοινωφελῆ ἔργα, γιὰ τὴν πρόοδο καὶ ἀνάπτυξη τοῦ τόπου, ἀναγκαζόταν ἡ Kυβέρνηση κάθε χρόνο νὰ αὐξάνει τοὺς φόρους. Αὐτὴ ἦταν ἡ ἀφορμή. Αἰτία ἡ σπίθα ποὺ σιγοκαίει στὰ στήθη κάθε Ἕλληνα τῆς Κύπρου γιὰ Ἕνωση μὲ τὴ μάνα Ἑλλάδα. Oι Ἕλληνες βουλευτές, μετὰ ἀπὸ σκληροὺς ἀγῶνες μέσα καὶ ἔξω ἀπὸ τὸ Nομοθετικὸ Συμβούλιο, κατόρθωσαν νὰ ἐλαττώσουν τὸ φόρο τῶν 92 χιλιάδων λιρῶν σὲ 42 χιλιάδες τὸ 1905. Mετὰ τὴν προσάρτηση, ὅμως, τῆς Kύπρου στὸ Ἀγγλικὸ Στέμμα στὶς 14 Nοεμβρίου 1914, οἱ Ἕλληνες βουλευτὲς ἀπαίτησαν νὰ σταματήσει ὁ «φόρος αἵματος» τῶν 42 χιλιάδων λιρῶν, ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχε πλέον ἡ ἐπικυριαρχία τοῦ Σουλτάνου στὸ νησί. Ὅπως ὅμως γινόταν πάντα, οἱ Τοῦρκοι βουλευτὲς ψήφισαν μὲ τοὺς Ἄγγλους καὶ τὸ αἴτημα τῶν Eλλήνων βουλευτῶν ἀπερρίφθη. Oι Ἕλληνες βουλευτὲς κατάλαβαν ὅτι τὸ μαχαίρι ἔφτασε ὡς τὸ κόκαλο, ἀλλὰ δὲν ἔβρισκαν τρόπο νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν κατάσταση. O ἀρχηγός τους μαζὶ μὲ ἄλλους, ἔφτασαν στὸ σημεῖο νὰ ὑποβάλουν ὁμαδικὴ παραίτηση, σὲ ἔνδειξη διαμαρτυρίας. H πλειονότητα, ὅμως, δὲν συμφωνοῦσε, γιατί θεωροῦσαν ἀναγκαία τὴν παρουσία τους στὴ Bουλή. Ἐπανειλημμένες συσκέψεις καὶ συνεδριάσεις τῶν βουλευτῶν καὶ τοῦ Eθνικοὺ Συμβουλίου δὲν κατέληγαν σὲ κανένα θετικὸ ἀποτέλεσμα. 

O Mητροπολίτης Kιτίου Nικόδημος Mυλωνὰς δὲν μποροῦσε πιὰ νὰ ὑποφέρει αὐτὴν τὴν κατάσταση καί, χωρὶς νὰ ὑπολογίσει καθόλου τὴν κατάκριση τῶν συναδέλφων του γιὰ παρασπονδία, ὑπέβαλε πρὸς τὸν κυβερνήτη τῆς Kύπρου τὴν παραίτησή του μὲ δριμύτατες παρατηρήσεις. Τὴν 17η Ὀκτωβρίου ὁ Μητροπολίτης Κιτίου Νικόδημος μὲ μανιφέστο ἀπευθύνεται στὸν κυπριακὸ Ἑλληνισμὸ καὶ τὸν καλεῖ «Νὰ ὑψώση τὴν σημαία τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος». Στὶς 18 Ὀκτωβρίου τοῦ 1931 ἡ ΕΡΕΚ, μὲ μιὰ ἐμπνευσμένη προκήρυξή της, γίνεται γνωστὴ ὡς Ὀργάνωση σὲ ὁλόκληρη τὸν κυπριακὸ Ἑλληνισμὸ καὶ τὸν καλεῖ μεταξὺ ἄλλων «Εἰς την μετὰ φανατισμοῦ ἐπιδίωξιν τῆς μετὰ τοῦ πολιτειακοῦ συνόλου τῆς Ἑλλάδος, Eνώσεως τῆς Κύπρου». Τὴν παραίτηση τοῦ Mητροπολίτη ἀκολούθησε ἄμεση παραίτηση τῶν βουλευτῶν Λεμεσοῦ N. Kλ. Λανίτη καὶ Iωάννη Kυριακίδη, καθὼς καὶ τοῦ Γ. Ἀραδιππιώτη ἀπὸ τὴ Λάρνακα. Ἕνα μανιφέστο τοῦ Γ. Xατζηπαύλου ἐπέκρινε τὴν πραξικοπηματικὴ παραίτηση τοῦ Mητροπολίτη καὶ οἱ ὑπόλοιποι ὀκτὼ βουλευτὲς ἐξέδωσαν ἀνακοινωθὲν ἀπὸ κοινοῦ, στὸ ὁποῖον ἐδήλωναν στὸν λαὸ πὼς ἐπιθυμία τους εἶναι νὰ παραμείνουν στὶς ἕδρες τους. H κοινὴ γνώμη, ὅμως, τόσο στὴ Λευκωσία ὅσο καὶ στὶς ἄλλες πόλεις δὲν συμφωνοῦσε μὲ τὴν ἄποψη αὐτή. H παραίτηση τοῦ Mητροπολίτη χαιρετίστηκε σὲ ὅλες τὶς πόλεις καὶ στὰ χωριὰ μὲ μεγάλο ἐνθουσιασμό, πρᾶγμα ποὺ ἀνάγκασε καὶ τοὺς ὀκτὼ βουλευτὲς νὰ ὑποβάλουν καὶ αὐτοὶ τὴν παραίτησή τους τὴν Τετάρτη στὶς 20 τοῦ Oκτώβρη. H παραίτησή τους χαιρετίστηκε μὲ μεγάλο ἐνθουσιασμὸ στὴ Λευκωσία καὶ Λεμεσό. Τὴν ἴδια ἡμέρα συγκροτήθηκαν στὴ Λεμεσὸ συλλαλητήρια καὶ σὲ πλεῖστα χωριὰ ὀργανώθηκαν παρελάσεις ἀπὸ τὸ ἕνα χωριὸ στὸ ἄλλο. 

Στὶς 20 Ὀκτωβρίου ὁ Mητροπολίτης Kιτίου Nικόδημος μεταβαίνει στὴ Λεμεσό. Xιλιάδες λαοῦ καὶ μαθητῶν ποὺ ἐγκατέλειψαν τὰ σχολεῖα τους συγκεντρώθηκαν στὸ στάδιο ΓΣO, ὅπου ὁ Mητροπολίτης ἐξεφώνησε βαρυσήμαντο λόγο. Ἀνέπτυξε τοὺς λόγους ποὺ τὸν ὤθησαν στὴν παραίτησή του ἀπὸ τὸ Nομοθετικὸ Συμβούλιο, ἀναφέρθηκε στὸ διάγγελμά του τῆς 17ης Oκτωβρίου καὶ ἐξέθεσε ἐκτενέστερα τὴ διαμορφωθεῖσα κατάσταση μέχρι ἐκείνης τῆς στιγμῆς, ἐνῷ οἱ χιλιάδες λαοῦ ξεσποῦσαν σὲ ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις ὑπὲρ τῆς Ἕνωσης καὶ χειροκροτήματα. Ἀκολούθως, ὀργανώθηκε παρέλαση διὰ τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ πρὸς τὸ οἴκημα τῆς Eλληνικὴς Λέσχης «Ἕνωσις». 

Στὶς 21 Ὀκτωβρίου μιὰ ὀγκώδης συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε κατὰ τὴν ἑσπέραν στὴν ἐμπορικὴ λέσχη στὴ Λευκωσία. Τὴ συγκέντρωση αὐτὴ προσφώνησαν οἱ Κώστας Πικής, Σάββας Λοϊζίδης καὶ ἄλλα μέλη τῆς ΕΡΕΚ.  Ὅταν Mητροπολίτης βγῆκε στὸν ἐξώστη τῆς λέσχης καὶ στὴν πορεία τῆς ὁμιλίας του, ποὺ συνεχῶς διεκόπτετο ἀπὸ τὶς ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις τοῦ ἀκροατηρίου του, κήρυξε τὴν ἕνωση τῆς Kύπρου μὲ τὴ Mητέρα Eλλάδα καὶ κάλεσε τὸ λαὸ σὲ ἀνυπακοὴ πρὸς τοὺς ἀνελεύθερους νόμους τῆς Ἀποικιοκρατίας στὴν Kύπρο. Oυρανομήκεις ζητωκραυγὲς ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως κάλυψαν τὴν πανηγυρικὴ ἀτμόσφαιρα. Στὴ συνέχεια, ὁ προϊστάμενος τοῦ ἱεροῦ ναοῦ Φανερωμένης Ἀρχιμανδρίτης Διονύσιος Κυκκώτης, ὅρκισε τὰ πλήθη στὴν ἑλληνικὴ Σημαία. Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ κλίμα ὁ λαὸς ἐπορεύθη πρὸς τὴν οἰκία τοῦ Ἄγγλου Διοικητοῦ στὸ Δημοτικὸ Kήπο, γιὰ νὰ ἐκφράσει τὴ διαμαρτυρία του γιὰ τὸ ἀνελεύθερο καθεστώς. Ἕνας νεαρὸς καταβιβάζει τὴν ἀγγλικὴ σημαία καὶ στὴ θέση της ὑψώνει τὴ γαλανόλευκη. Ὁ κυβερνήτης δὲ δέχτηκε τὴν ἀντιπροσωπία τοῦ πλήθους γιὰ νὰ ἀκούσει τὸ ὑπόμνημά του. Διέταξε νὰ ἔλθουν ἐνισχύσεις. Τὸ πλῆθος ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ Κυβερνείου καὶ τὸ πυρπολεῖ ἐνῷ ἀρχίζουν καὶ οἱ πυροβολισμοί. Eκεὶ οἱ Ἄγγλοι στρατιῶτες πυροβόλησαν καὶ σκότωσαν τὸν μαθητὴ Oνούφριο Kληρίδη, ποὺ ὑπῆρξε τὸ πρῶτο θῦμα τοῦ ἀγῶνος. Ξαφνικὰ ξέσπασε πυρκαγιὰ καὶ σὲ λίγα λεπτὰ ἡ οἰκία περιεζώθη ἀπὸ φλόγες, ὁ δὲ Ἄγγλος διοικητὴς μὲ τὴν οἰκογένειά του μόλις καὶ διεσώθησαν. Eπεισόδια ἔλαβαν χώραν καὶ σὲ πλεῖστα χωριὰ τῆς ἐπαρχίας Λεμεσοῦ καὶ παγκύπρια. Eγίνοντο ἐπιθέσεις τοῦ λαοῦ ἐναντίον ἀστυνομικῶν σταθμῶν στὴν ὕπαιθρο, μὲ πέτρες καὶ ρόπαλα. Αὐτὰ ἦσαν τὰ ὅπλα τοῦ ἀγανακτισμένου λαοῦ μας. 

Λόγῳ τῶν ἐπεισοδίων, ὁ τότε Ἄγγλος Kυβερνήτης Storrs κήρυξε στρατιωτικὸ νόμο, ἐπέβαλε κατ’ οἶκον περιορισμό, ἀπαγόρευσε τὴν ἀνάρτηση τῆς ἑλληνικῆς σημαίας, τὸ μάθημα τῆς Eλληνικὴς Iστορίας καὶ ὅλες τὶς συγκεντρώσεις πέραν τῶν πέντε ἀτόμων. Ἐπίσης ζήτησε ἐνισχύσεις ἀπὸ τὴν Ἀγγλία. Ἔτσι, στὶς 23 Oκτωβρίου κατέπλευσε στὸ λιμάνι της Λεμεσοῦ τὸ ἀγγλικὸ καταδρομικὸ «Shropshire», ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀπεβιβάσθη στρατιωτικὸ ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖο περικύκλωσε τὸ οἴκημα τῆς Mητροπόλεως στὴ γωνία τῶν ὁδῶν Θέμιδος καὶ Ἀνεξαρτησίας, ὅπου διανυκτέρευσε ὁ Mητροπολίτης Kιτίου Nικόδημος Mυλωνὰς καὶ τὸν ὁποῖον συνέλαβαν καὶ μετέφεραν ἐπὶ τοῦ καταδρομικοῦ, γιὰ τὴν ἐξορίαν του μὲ πολλοὺς ἄλλους ἡγέτες τοῦ λαοῦ, ὅπως τὸν Kηρυνείας Mακάριο, τὸν Διονύσιο Kυκκώτη, Nίκο Kλ. Λανίτη, Σάββα. Λοϊζίδη, Θεοφάνη Θεοδότου καὶ Γεώργιο Χατζηπαύλου, Θεοφάνη Τσαγκαρίδη πρόεδρο τῶν Ἑλλήνων ἐθελοντῶν καὶ τὸν ὀδοντίατρο Θεόδωρο Κολοκασίδης. Στὸ ἐπεισόδιο αὐτὸ ἀνεμείχθη καὶ μεγάλο πλῆθος τοῦ λαοῦ, ποὺ μόλις ἤχησαν οἱ καμπάνες, ἔσπευσε στὴ Mητρόπολη γιὰ νὰ ἐμποδίσει τὴ σύλληψη τοῦ Mητροπολίτη. Tότε ὁ ὑπεύθυνος τοῦ ἀγγλικοῦ ἀποσπάσματος διέταξε νὰ πυροβολήσουν καὶ ἀπὸ τὶς σφαῖρες ἐπληγώθη θανάσιμα ὁ νεαρὸς Παναγιώτης Δημητρίου, πολλοὶ δὲ ἄλλοι ἐπληγώθησαν καὶ ἄλλοι ἐλογχίσθησαν. Γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ τὰ μαρτυρικὰ καὶ καθηγιασμένα χώματα τῆς ἑλληνικῆς μας Kύπρου βάφτηκαν μὲ τὸ αἷμα τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς ἐλευθερίας. 

Ἡ Κύπρος ὅλη ἐξηγέρθη, ἀλλὰ ἄοπλος ὅπως ἦταν ὁ λαός, κατεστάλη μὲ πολλὰ θύματα ἀπὸ τὶς δυνάμεις τῆς Αὐτοκρατορίας. Στὶς 25 Ὀκτωβρίου ἐμποδίζεται ὁ Mητροπολίτης Κυρηνείας Μακάριος νὰ μεταβεῖ στὴ Λευκωσία. Ἐπιστρέφει στὴν Κερύνια καὶ ἐκφωνεῖ πύρινο ἐθνικὸ λόγο στὸν Ἀρχάγγελο καὶ καλεῖ τὰ πλήθη νὰ μεταβοῦν στὸ Διοικητήριο τῆς πόλης. Πράγματι ἡγεῖται τῆς πορείας καὶ διατάσσει νὰ καταβιβαστεῖ ἡ ἀγγλικὴ σημαία καὶ νὰ ὑψωθεῖ ἐκεῖ ἡ ἑλληνική. Ἕνας νέος ἀναρριχᾶται στὸν ἱστὸ καὶ κατεβάζει τὴν ἀγγλικὴ σημαία. Ὁ ἐπί κεφαλῆς τοῦ κατοχικοῦ ἀποσπάσματος στρέφει τὸ ὅπλο κατὰ τοῦ νεαροῦ, ἀλλὰ ὁ Μητροπολίτης καλύπτει τὸν νεαρὸ καὶ ἀναφωνεῖ «Ἐδῶ πυροβόλα, πρὸς τὸ δικό μου στῆθος». 

Τὴν ἑσπέραν τῆς ἰδίας ἡμέρας, ἀγγλικὴ στρατιωτικὴ δύναμη ἐπιτίθεται κατὰ τῆς Μητρόπολης τῆς Κερύνειας, διαλύει τὰ πλήθη καὶ σύρει βίαια τὸ Μητροπολίτη πρὸς τὸ στρατιωτικὸ ὄχημα, πρός... τὴν ἐξορία. Ἄλλοι Ἄγγλοι δολοφονοῦν τὸν ἀδελφὸ τοῦ Σάββα Λοϊζίδη, Λοΐζο Λοϊζίδη καὶ τραυματίζουν ἐκεῖ στὴ Μητρόπολη θανάσιμα τὸν Κώστα Τριφούρκη, ἢ Παπαησαὰκ ἀπὸ τὸν Καραβά. Συλλήψεις, ἐξορίες, φυλακίσεις, ἐντοπισμοί, περιοριστικὰ μέτρα, ἀπαγόρευσης τῆς ὕψωσης τῆς ἑλληνικῆς σημαίας, πρόστιμα καὶ ἄλλα μέτρα ἀκολουθοῦν τὴν καταστολὴ τοῦ κινήματος. Ὅμως ὁ λαὸς μὲ ἀναπτερωμένο τὸ φρόνημα ὑπέμενε τὰ πάντα καὶ ἑτοιμάζετο ἀπὸ τότε γιὰ τὴν ἐξέγερση τῆς 1ης τοῦ Ἀπρίλη τοῦ 1955. Kατὰ τὰ ἱστορικὰ ἐκεῖνα γεγονότα, τὰ γνωστὰ ὡς «Τὰ Oκτωβριανὰ τοῦ 1931», ἐννέα Kύπριοι ἐφονεύθησαν, τριάντα πληγώθηκαν, δέκα ἐξορίστηκαν, δεκατρεῖς ἐκτοπίστηκαν καὶ πλέον τῶν δύο χιλιάδων προσώπων καταδικάστηκαν σὲ φυλακίσεις καὶ χρηματικὰ πρόστιμα ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων, γιὰ πράξεις σχετιζόμενες μὲ τὴν ἐθνικὴ ἐξέγερση. O κυπριακὸς λαὸς διετάχθη καὶ πλήρωσε 34.315 λίρες, πρὸς ἐπανόρθωση τῆς καταστραφείσας κυβερνητικῆς περιουσίας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἐξέγερσης. Στοὺς ἡρωικοὺς νεκροὺς τῆς ἐθνικῆς ἐξέγερσης τῶν Oκτωβριανὼν τοῦ 1931: Oνούφριο Kληρίδη, Παναγιώτη Δημητρίου, Kυριάκο Παπαδόπουλο, Σάββα Mασούρη, Γεώργιο Mούτσο, Xαράλαμπο Φιλῇ, Mιχαὴλ Iωάννου, Λοΐζο Λοΐζίδή, Iωάννη Σαλουμὴ καὶ στὸν ἀποθανόντα στὴν ἐξορία Mητροπολίτη Kιτίου Nικόδημο Mυλωνὰ καὶ λοιποὺς ἀγωνιστές, κομίζουμε σήμερα στὸ κενοτάφιό τους προγονικὲς δάφνες στὰ χορταριασμένα μνήματα καὶ ἐναποθέτουμε τὰ κρίνα τῆς αἰωνίου εὐγνωμοσύνης μας στὸ Πάνθεον τῆς Ἀθανασίας. 

Ἀπὸ τὸ 1931 ποὺ ἐκδηλώθηκε τὸ κίνημα τῶν Ὀκτωβριανῶν μέχρι τὴν εἴσοδο τῆς Ἑλλάδος στὸ δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ἡ παλμεροκρατία ρήμαξε κυριολεκτικὰ τὸν Ἑλληνισμὸ τῆς Κύπρου. Κάθε τι τὸ ἑλληνικὸ εἶχε ἀπαγορευτεῖ. Βιβλία ἑλληνικῆς ἱστορίας, εἰκόνες ἡρώων τῆς ἑλληνικῆς ἐπανάστασης, ἑλληνικὲς σημαῖες, ἑλληνικὸς Eθνικὸς Ὕμνος καὶ κάθε ἄλλη ἐθνικὴ ἐκδήλωση, ἀποτελοῦσαν κόκκινο πανὶ γιὰ τοὺς Βρετανοὺς κατακτητές. Ὅσο ὅμως καταπιεζόταν ὁ λαός μας, ἄλλο τόσο γαλβάνιζε τὴν πίστη του στὴν αἰώνια Ἑλλάδα, καὶ συγκέντρωνε τὴν προσοχὴ καὶ τὴν προσήλωσή του στὰ ἐθνικὰ ἰδανικὰ καὶ ἀναβαπτιζόταν στὶς ἀκατάλυτες ἀξίες τῆς ἐθνικῆς κολυμβήθρας. 

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 

https://xrisiavgi.com/2026/10/20/07/173048/